المقامات » خوارزمى را در زمانى كه حديثى از او نقل مىكند ، به نيكوترين صفات ، ستوده است . و اينك نمونههايى از اين دست :
وى در ضمن سخن از زهد اويس قرنى رضى الله عنه مىنويسد :
از شواهدى كه نشان دهندهء زهد اوست ، حديثى است كه پيشواى بزرگ ، ابوالمؤيّد ، موفّق بن احمد مكّى ، بدين سند برايم نقل كرد : شيخ ابوالغنائم ، محمّد بن على نرسى معدّل ، از شريف ابوعبداللَّه ، محمّد بن على بن عبدالرحمن علوى حسينى ، از احمد بن على عطّار مقرئ ، به طريقهء قرائت ، از على بن احمد بن عمرو ، از محمّد بن منصور مقرئ ، از محمّد بن على خلف ، از حسين اشقر ، از مخلّد بن حسين ، از مردى ، از اسيد بن عمرو ، نقل مىكند :
اويس قرنى هر گاه كه به شب مىرسيد ، جامهاى بر مىگرفت و سر و پاهايش را با آن مىپوشاند و باقيماندهاش را صدقه مىداد . نيز به خوراكش مىنگريست و اندكى از آن جدا مىكرد و زيادىاش را مىبخشيد و مىگفت : « خدايا ! نزد من براى آنان كه شب را برهنه و گرسنه به سر آوردهاند ، چيز اضافهاى نيست . »
از اخبار ديگرى كه نشاندهندهء عبادت فراوان اوست ، خبرى است كه مولاى من ( خوارزمى ) به همين اسناد تا محمّد بن منصور و او از عبداللَّه بن ابىزياد ، از سيّار ، از جعفر بن سليمان ، از ابراهيم بن عيسى سكرى نقل كرده است كه اويس قرنى مىگفت : « هر آينه ، بهگونهاى خداى را در زمين عبادت خواهم كرد كه فرشتگان در آسمان عبادتش مىكنند . »
پس چون شب فرا مىرسيد مىگفت : « اى نفس ! امشب ، شب ايستادن در پيشگاه خداست . » پس تمام شب را تا به صبح در قيام بود .
و هنگامى كه شب دوم سر مىرسيد ، مىگفت : « اى نفس ! امشب ، شب ركوع است . » پس همى در ركوع بود تا به صبح مىرسيد .
در شب سوم هم مىگفت : « اى نفس ! امشب ، شب سجده است . » و تا صبحگاهان سر برخاك مىنهاد .
امّا گفتهء ابوهريره : « [ بصره ] يكى از دو بال دنياست » ؛ آن را مولايم ، صدرنشينِ
خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى) — صفحة 156
مساهمون: السيد مير حامد حسين الهندي
ص١٥٦