برخى از فرزانگان معاصر « 52 » اين نقيصه را تا حدودي جبران كردهاند .
اگر بنا باشد كه تاريخ علوم جهان به تفصيل وبه طور دقيق چه در زمينه علوم انساني وچه تجربى نگاشته شود صفحات اين تاريخ از قرن دهم ميلادي تا حدود پانزدهم ميلادي بايستى به جهان اسلام ومسلمين اختصاص وتعلق يابد . زيرا رقيبى در اين دورهء تاريخي براي مسلمين وجود نداشت . اگر منابع تاريخ علوم را كه غربيان خود تحرير كردهاند مطالعه كنيم ، به اين حلقهء مفقوده پى مىبريم وآن را نزد مسلمين مىيابيم .
نكته مهم بعدى آن كه دانش مسلمين در زمينهء علوم تجربى وتئوريهاى مربوط به آن ، پايه بسيارى از پيشرفتها واكتشافات اروپائيان در دورهء رنسانس گرديد « 53 » .
شرح
( 52 ) مانند كتاب « منابع تاريخ علوم اسلامى » تأليف آقاى دكتر سيد حسين نصر به زبان انگليسى در 3 ج وبعضي كتب منتشره شده از سوى مؤسسه مك گيل كانادا .
( 53 ) اين در حالي است كه بعضي از عناصر خود بأخته فرهنگى كه از لوازم روشن فكرى وغربزدگى جز تحريف تاريخ ، اتهام وتوهين به بزرگان ومقدسات چيز ديگرى در چنته ندارند ، تفكر ابن سينا وعرفان صدر المتألهين شيرازي را به عنوان عوامل ركود وعقب ماندگى در كشور ما معرفى مىكنند . با اين منطق كه چون بخش حكمت توليدي أرسطو ترجمه نشده وبه دست مسلمين نيفتاده ، همان ، منشأ عقب ماندگى تكنولوژيكى در إيران وشرق گرديده است . همچنين ادعا نمودهاند كه مكتب عرفانى واخلاقى زاهدانهء ملا صدرا ترك دنيا ودنيا گريزى را ترويج مىكند ، غافل از آنكه ايشان متوجه تفاوت بين ترك حب دنيا ، با ترك نفس دنيا نشدهاند . اسفبارتر آنكه تاريخ هم نخواندهاند تا بدانند كه حكومت جور وعلماى نادان دربارى باعث شدند كه آخوند را به قريهء كهك تبعيد نمايند والّا ملا صدرا هرگز به اختيار خود ويا به لحاظ رياضت وترك دنيا به آنجا پناه نبرد . تو خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل . ظاهرا از كشفيات تازهء مدعى در قرن ما همان حكمت توليدي ارسطوست كه معلوم نيست چه صيغهء مبهمى است وجالبتر آنكه كساني كه از ترجمهء سادهء منطق ابتدائيى مانند منطق مظفر هم عاجز ودرماندهاند چنين ادعاهاى فيلسوف مآبانهاى را مىنمايند ، غافل از آن كه فهم مسائل فلسفي استعداد بالايى مىخواهد . جهت اطلاع بيشتر رجوع نماييد به كتاب « أصول فلسفه » ، رنه دكارت ، ترجمهء منوچهر صانعى درهبيدى ، مقدمهء مترجم بر چاپ دوم ، ص 7 ، انتشارات بين المللى الهدى ، 1371 ه . ش .