عقاب شود در صورتى كه استحقاق عقاب را ندارد و اين منافى با عدالت است و اگر لعنت اثرى ندارد پس لغو و بيهوده مىباشد ؟
جواب : به وجوهى مىتوان از آن جواب داد . گوييم : ما شقّ دوم را اختيار مىكنيم .
مىگوييم : لعنت اثرى بر ايشان ندارد ، ولى لعنت باعث اظهار برائت از اعداى خدا مىشود و اين از بزرگترين اركان دين مىباشد و غرض از آن طلب عقاب نيست بلكه محض اظهار عداوت و تبرى از ايشان و اعمالشان مىباشد و از اين بابت مستحق عقوبت عظيم مىگردد چنان كه در ذكر كلمات توحيدى كه از ضماير خبر مىدهد نيز همين كلام مىآيد .
دوم : شق دوم را اختيار مىكنيم و مىگوييم عقاب ايشان زياد مىشود ، زيرا مقدار عقوبتها از ناحيه تقرير و تبين شارع معين شده است ، اگر مولى به بنده خود بگويد كه اگر فلان كار را انجام دهى صد درهم به تو مىدهم و اگر تركش كنى صد ضربه شلاق مىزنم ، اگر آن كار را انجام داد مستحق صد درهم مىشود و اگر ترك كرد مستحق صد ضربه شلاق مىشود . و اگر شارع بگويد :
اگر نمازهاى پنجگانه را آوردى به تو چنين ثواب و چنان درجه از بهشت مىدهم و اگر ترك كردى هزار سال تو را عذاب مىكنم مع الوصف وى ترك كند با آنكه مىداند در اين صورت مستحق آن عقوبت است . و نمىتواند بگويد كه چرا به خاطر ترك يك نماز مرا اين مقدار عذاب مىكنى زيرا وى بندهاش مىباشد و اطاعت مولى بر وى واجب است ، پس اگر عقوبتى را در صورت مخالفت معين كرد آنگاه با اختيار آن را ترك كرد و مولى وى را به همان عقوبت معين عقاب كرد خردمندان اين عقوبت را ظلم نمىدانند در اين نيز چنين مىگوييم : چون خداى تعالى مقرر فرمود كه هر كس با اولياى وى مخالفت كند و حقوق ايشان را غضب كند يا انكار نمايد و يا امثال آن ، عقابى را به دليل اين كار و عقابى را به دليل لعن ديگران بر ايشان مىنمايد .
پس عقاب مترتب بر لعن جزئى از عقوبت مقرر بر اعمالش مىباشد و اگر ايشان را به هنگام لعن لاعنين عقاب كند بيشتر از استحقاق آنها عقاب نفرموده است و ايشان مستحق همه اين عقوبتها هستند .
سوم : اعمال اين اشقيا يك بدى ذاتى دارد چون امر خدا را مخالفت كردند و يك بدى از جهت ظلم و ستم بر ديگران دارد و آن از اين جهت كه شيعه اهل بيت عليهم السلام را از فوايدى كه بر اقتدار و غلبه و ظهور ائمه ( ع ) ياد شد منع كردند مثل منافع دنيوى و اخروى هدايت و دفع
عدة الداعي ونجاح الساعي (آداب راز ونياز به درگاه بى نياز) (فارسى) — صفحة 339
مساهمون: ابن فهد الحلي
ص٣٣٩