[ استفاده از آيه و من يتق الله ]
آنگاه به آيه اخير و معناى آن توجه كن ! اين آيه بر امورى دلالت مىكند : اوّل : اينكه تقوى قلعهاى غير قابل نفوذ و پناهگاهى نگهدار است ، زيرا خداى تعالى فرمود :
« يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً »
نظير اين آيه سخن آن حضرت است كه فرمود : اگر آسمانها و زمين بر بندهاى بسته گردند ، سپس پرهيزگارى از خدا را پيشه كند خداى تعالى براى او خروج و نجاتى قرار مىدهد .
دوم : تقوا گنجى كافى و مكفى است : زيرا خداى تعالى فرمود :
وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ
از راه غير قابل حساب به او روزى مىدهد .
سوم : آيه دلالت مىكند بر فضيلت توكل و اينكه خداى تعالى ضامن مهمات و مشكلات متوكل است به اينكه خود كفايت امر آنها را مىنمايد چون فرمود : « فهو حسبه » او كفايتش مىكند و كدام كس از خداى راستگوتر است ؟ و به همين خاطر پيامبر اكرم ( ص ) فرمود : اگر مردم همين آيه را مىگرفتند ايشان را كافى بود .
چهارم : خداى تعالى به بندگان ، خويش را معرفى كرد به اينكه او بر آنچه كه مىخواهد تواناست و چيزى نمىتواند او را ناتوان كند و هيچ مطلوبى نمىتواند از ارادهاش امتناع كند ، زيرا خداى تعالى فرمود :
إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ »
خداى تعالى امرش را به بنده متقى مىرساند تا آنكه مردم به وعده الهى اطمينان كنند و تقوى پيشه كنند و اينكه خدا ايشان را كافى است .
از امام صادق عليه السلام سؤال شد كه تعريف توكل چيست ؟ فرمود : متوكّل با خدا ، از كسى نترسد . و اين آيه بندگان را به مطلوب مىرساند و آن كس كه خواهان هدايت است ارشادش مىكنند .
احمد بن حسين ميثمى از مردى از يارانش نقل كرد كه جواب امام صادق عليه السلام به مردى از را اصحابش خواندم كه در آن نوشته بود : اما بعد ، من تو را به تقواى خداى سفارش مىكنم زيرا خداى تعالى ضمانت متقين را كرده است كه او را در امور نامطلوب به امور محبوب هدايت كند ، و او را از راهى كه اميد ندارد روزى دهد ، خداى عز و جل فريب نمىخورد و به آنچه نزد خداست