مىخواند من او را اجابت مىكنم سپس به رفتار نخستين باز مىگردد و آيا مرا عصيان مىكند يا آنكه خشم مرا مىجويد ، به خودم قسم خوردم كه او را طورى در عذاب فرو برم كه نجاتى نداشته باشد و پناهگاهى غير من نداشته باشد به كجا فرار مىكند از آسمان و زمين من ؟ از امام ابى جعفر باقر ( ع ) روايت شده كه فرمودند : بنده از خداى تعالى حاجتى از حاجتهاى دنيا را مىطلبد ، خداى تعالى مىخواهد آن را به زودى برآورد و يا آنكه به تاخير اندازد ، ولى در همان وقت شخص گناه مىكند ، خداى تعالى فرشته موكل بر حاجتش را مىگويد ، حاجت او را برنياور او داخل خشم من شد و مستوجب محروميت از من شده است .
فصل ( 1 ) بدان كه در دعاهاى ائمه اطهار آمده است كه : انسان بايد از انواع گناهان به خدا پناه برد .
و تفسير آن از مولى زين العابدين على بن الحسين عليه السلام وارد شده است : آن حضرت فرمود ، گناهانى كه نعمتها را دگرگون مىكنند ( 56 ) عبارتند : از ظلم به مردم و عادت خير را از دست دادن و از كار خوب دست كشيدن و نعمتها را ناسپاسى كردن و شكر نكردن . خداى تعالى فرمود :
إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ
« 1 » خداى تعالى آنچه را در مردم است دگرگون نمىكند مگر آن كه خودشان را دگرگون كنند . و گناهانى كه ندامت مىآورند عبارتند : از كشتن بيگناهى كه خداى تعالى حرام كرده است .
خداى تعالى در قصه قابيل هنگامى كه برادرش را كشت و از دفن برادرش ناتوان شد فرمود :
« فاصبح من الّنادمين » ديگر از گناهان : ترك صله رحم در صورتى كه قدرت دارد و ترك نماز تا آنكه وقتش فوت شود ، و ترك وصيت و ردّ مظالم و منع زكات تا به هنگامى كه مرگ برسد و زبان بسته شود .
و گناهانى كه نعمتها را زايل مىكنند عصيان عارفها و علما و گردن كشى و تكبر بر مردم و مسخره و استهزا كردن ايشان است .
و گناهانى كه روزى را بر مىگرداند : اظهار فقر و بدون خواندن نماز عشا خوابيدن ، و خوابيدن و نياوردن نماز صبح و كوچك شمردن نعمتها و شكايت كردن از معبود عزّ و جل مىباشد .
و گناهانى كه پردهها را پاره مىكند : شرب خمر ، قمار بازى ، دست به دست كردن چيزى كه مردم را مىخنداند ، و لغو و مزاح و ذكر عيوب مردم و با اهل شك نشستن .
هامش
( 1 ) . 13 / رعد ، 11 .