[ تشبيه در سورهء ن ]
( بيان ) گفتار خداى - عزّ و جلّ - :
فَطافَ عَلَيْها طائِفٌ مِنْ رَبِّكَ وَ هُمْ نائِمُونَ فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ
« 1 » .
« ها » در ( عليها ) به « الجنة » كه به معناى بوستان است بر مىگردد و آنان ( كسانى كه در آيه وصف شدهاند ) مردمى از سرزمين يمن بودند ، و پدرى داشتند كه از اين بهشتش به مستمندان صدقه مىداد ، روزى گفت : « ما گروهى هستيم و اگر از آن باغ صدقه دهيم ، كار بر ما سخت مىشود » ، پس سوگند ياد كردند كه محصولاتشان را در تاريكى شب بچينند و خداى ( درباره آنها خبر داده ) و گفته است :
وَ لا يَسْتَثْنُونَ
« 2 » ( براى آن سوگند استثنايى نمىآورند ) يعنى « ان شاء اللّه » نگفتند ، و چون موعد مقررى كه صبح زود آميخته با تاريكى بود ، فرا رسيد ، بر سر بوستانشان شدند ؛ تا محصولاتشان راى بچينند ، و بامدادان بيرون شدند .
وَ غَدَوْا عَلى حَرْدٍ قادِرِينَ
« 3 » :
على حرد يعنى « على جدّ من امرهم ( : بر تصميم خود قاطع بودند ) » و گفته شده :
« [ معناى غدوا على حرد ] يعنى على منع قادرين ( : بر جلوگيرى از احسان به مستمندان قادر بودند ) » و در اين صورت كلمه « حرد » از قول عرب : « حاردت السّنة »
هامش
( 1 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 19 و 20 .
( 2 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 18 .
( 3 ) - سورة القلم ( 68 ) آيهء 25 .