3993 : الإرثُ
الكتاب :
« يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَإِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِها أَوْ دَيْنٍ آباؤُكُمْ وَأَبْناؤُكُمْ لا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعاً فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلِيماً حَكِيماً » .
« 1 »
( انظر ) النساء : 7 - 12 ، 32 ، 33 ، 127 ، 176 ، مريم : 6 ، النمل : 16 ، الفجر : 19 .
الحديث :
21564 مجمع البيان : عن جابِرِ بنِ عبدِاللَّهِ أنّه قال : مَرِضتُ فعادَني رسولُ اللَّهِ وأبوبكرٍ وهُما يَمشِيانِ ، فاغمِيَ علَيَّ فدَعا بماءٍ فتَوضّأ ثُمّ صَبَّهَ علَيَّ فأفَقتُ ، فقُلتُ : يا رسولَ اللَّهِ ، كيفَ أصنَعُ في مالِي ؟ فسَكَتَ
شرح
3993 : ارث
قرآن : « خدا به شما دربارهء فرزندانتان سفارش مىكند : سهم پسر مانند سهم دو دختر است . واگر [ همهء وارثان ] دختر [ و ] از دو تن بيشتر بودند سهم آنان دو سوم ما ترك است واگر [ دخترى كه ارث مىبرد ] يكى باشد نيمى از ميراث از آنِ اوست وبراي هر يك از پدر ومادر وى ( متوفّى ) يك ششم از ما ترك است . اين در صورتي است كه [ متوفّى ] فرزندى داشته باشد ، ولى اگر فرزندى نداشته باشد و [ تنها ] پدر ومادرش از أو ارث برند ، براي مادرش يك سوم است [ وبقيه را پدر مىبرد ] واگر أو برادرانى داشته باشد ، مادرش يك ششم مىبرد ، [ البتة همهء اينها ] پس از انجام وصيتي است كه أو بدان سفارش كرده يا دَينى [ كه بايد استثنا شود ] . شما نمىدانيد پدران وفرزندانتان كدام يك براي شما سودمندترند . [ اين ] فريضهاى است از جانب خدا ؛ زيرا خداوند داناى حكيم است » . حديث : 21564 مجمع البيان : از جابر بن عبداللَّه نقل شده است كه : من بيمار شدم ورسول خدا صلى الله عليه وآله وأبو بكر پاى پياده به عيادت من آمدند . در اين هنگام من از هوش رفتم . پيامبر مقدارى آب خواست ووضو گرفت ومقدارى از آن را روى من پاشيد ومن به هوش آمدم . عرض كردم : اى رسول خدا ! با أموال خود چه كنم ؟ رسول خدا خاموش ماند ودر اين زمان آيهءهامش
( 1 ) . النساء : 11 .