يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُما أَوْ كِلاهُما فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ
وَلا تَنْهَرْهُما وَقُلْ لَهُما قَوْلًا كَرِيماً * وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً » .
« 1 »
( انظر ) البقرة : 83 ، مريم : 14 ، 32 ، لقمان : 14 ، الأحقاف : 15 .
الحديث :
22642 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله - لَمّا سُئلَ عَن حقِّ الوالِدَينِ على وَلَدِهِما : هُما جَنَّتُكَ ونارُكَ . « 2 »
22643 عنه صلى الله عليه وآله : مَن سَرَّهُ أن يُمَدَّ لَهُ في عُمُرِهِ ويُزادَ في رِزقِهِ فلْيَبَرَّ والِدَيهِ ، ولْيَصِلْ رَحِمَهُ . « 3 »
22644 الترغيب والترهيب : عن رسولِ اللَّهِ صلى الله عليه وآله - وقد سَألَهُ ابنُ مَسعودٍ عَن أحَبِّ الأعمالِ إلَى اللَّهِ تعالى - : الصَّلاةُ على وَقتِها . قلتُ :
ثُمّ أيٌّ ؟ قالَ : بِرُّ الوالِدَينِ . « 4 »
22645 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله - لِرجُلٍ قالَ لَهُ : جِئتُ ابايِعُكَ علَى الهِجرَةِ ، وتَرَكتُ أبَوَيَّ يَبكِيانِ - :
ارجِعْ إلَيهِما ، فأضحِكْهُما كما أبكَيتَهُما . « 5 »
شرح
پدر ومادر نيكى كنيد . اگر يكى از آن دو يا هر دو ، در كنار تو به سالمندى رسيدند ، به آنها [ حتى ] افّ مگو وبه آنان پرخاش مكن وبا آنها به شايستگى سخن گوى واز سر مهربانى ، بال فروتنى بر آنان بگستر وبگو : پروردگارا ! آن دو را رحمت كن ، چنان كه مرا در خُردى پروردند » .
حديث :
22642 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - در پاسخ به سؤال از حق پدر ومادر بر فرزندانشان - فرمود : آن دو ، بهشت ودوزخ تو هستند .
22643 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : هر كه خوش دارد عمرش دراز وروزيش زياد شود ، به پدر ومادرش نيكى كند وصلهء رحم به جا آورد .
22644 الترغيب والترهيب - به نقل از ابن مسعود - : پيامبر خدا صلى الله عليه وآله در پاسخ به سؤال [ من ] از محبوبترين كارها نزد خداوند متعال فرمود : نمازِ به وقت . عرض كردم :
سپس چه ؟ فرمود : نيكى به پدر ومادر .
22645 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - به مردى كه نزد ايشان آمد وعرض كرد : آمدهام تا با شما بر هجرت دست بيعت دهم ؛ اما وقتي مىآمدم پدر ومادرم گريه مىكردند - فرمود : نزد آنان برگرد وآنها را خوشحال وخندان ساز همان گونه كه [ با آمدنت ] گريانشان كردى .
هامش
( 1 ) . الإسراء : 23 و 24 .
( 2 ) . الترغيب والترهيب : 3 / 316 / 10 .
( 3 ) . الترغيب والترهيب : 3 / 317 / 16 .
( 4 ) . الترغيب والترهيب : 3 / 314 / 1 .
( 5 ) . الترغيب والترهيب : 3 / 315 / 5 .