شِئتَ مِن النّاسِ ، فهَل تُبصِرُ ( تَنظُرُ ) إلّا فَقيراً يُكابِدُ فَقراً ، أو غَنيّاً بَدَّلَ نِعمَةَ اللَّهِ كُفراً ، أو بَخيلًا اتَّخَذَ البُخلَ بِحَقِّ اللَّهِ وَفْراً ؟ ! « 1 »
20491 الإمامُ الباقرُ عليه السلام - في قولهِ تعالى :
« فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ . . . »
« 2 » - :
هؤلاءِ قَومٌ كانَ لَهُم قُرىً مُتَّصِلَةٌ يَنظُرُ بَعضُهُم إلى بَعضٍ ، وأنهارٌ جارِيَةٌ ، وأموالٌ ظاهِرَةٌ ، فكَفَروا بأنعُمِ اللَّهِ وغَيَّروا ما بأنفُسِهِم ، فأرسَلَ اللَّهُ عَزَّوجلَّ علَيهِم سَيلَ العَرِمِ فغَرَّقَ قُراهُم وأخرَبَ دِيارَهُم وأذهَبَ بأموالِهِم وأبدَلَهُم مَكانَ جَنّاتِهِم جَنَّتَينِ ذَواتَي اكُلٍ خَمْطٍ وأثْلٍ وشَيءٍ مِن سِدرٍ قَليلٍ ، ثُمّ قالَ اللَّهُ عَزَّوجلَّ :
« ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا وَهَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ »
« 3 » . « 4 »
20492 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إنَّ قَوماً كانوا « 5 » في بَني إسرائيلَ يُؤتى لَهُم مِن طَعامِهِم حتّى جَعَلوا مِنهُ تَماثيلَ بِمُدُنٍ كانَت في بلادِهِم يَستَنجونَ بها ، فلَم يَزَلِ اللَّهُ بهِم حتّى
شرح
كه از فقر رنج مىبرد ، يا توانگرى كه بر اثر ناسپاسى ، نعمتهاى خدا را از خود زائل مىكند ، يا بخيلى كه براي افزودن بر مالش از پرداختن حق خدا بخل مىورزد ؟ !
20491 امام باقر عليه السلام - دربارهء آيهء « وگفتند :
پروردگارا ! ميان سفرهاى ما فاصلهء زياد قرار ده وبر خويشتن ستم كردند . . . » - فرمود : اينان قومي بودند كه آبادىهاى به هم پيوسته داشتند - به طورى كه از اين آبادي آن آبادي را مىديدند - ونهرهاى روان وأموال فراوان داشتند ، اما نعمتهاى خدا را ناسپاسى كردند واخلاق ورفتارشان عوض شد . پس ، خداوند عزّوجلّ سيلابِ [ سدّ ] عرم را به سوى آنان فرستاد وآبادىهايشان را زير آب فرو برد وخانههايشان را ويران كرد وأموال ودارايىهايشان را از بين برد وباغهاى آنان را به دو باغ كه ميوههايى تلخ وشوره گز ونوعي از كُنار تُنُك داشت تبديل كرد . آنگاه خداى متعال فرمود : « اين را به سزاى آنكه كفران وناسپاسى كردند به آنان داديم . ومگر ما جز ناسپاس را كيفر مىدهيم ؟ »
20492 امام صادق عليه السلام : در ميان بني إسرائيل ، گروهى بودند كه چندان به آنان خوراك وطعام روزى شد كه با آن در شهرهاى خود تنديسها ساختند وبا آن استنجا « 1 » مىكردند .
پس خداوند بر آنان تنگ گرفت ، به طورى كه ناچار به آن تنديسها ( ى آلوده )( 1 ) . پاك كردن محل بول وغايط .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الخطبة 129 .
( 2 ) . سبأ : 19 .
( 3 ) . سبأ : 17 .
( 4 ) . الكافي : 8 / 395 / 596 .
( 5 ) . في المصدر « كان » ، والتصحيح من بحار الأنوار : 80 / 207 .