اجتَرَحوها ؛ لأنَّ اللَّهَ لَيسَ بِظَلّامٍ لِلعَبيدِ .
ولَو أنّ النّاسَ حِينَ تَنزِلُ بِهِمُ النِّقَمُ ، وتَزولُ عَنهُمُ النِّعَمُ ، فَزِعوا إلى رَبِّهِم بصِدقٍ مِن نِيّاتِهِم ، ووَلَهٍ مِن قُلوبِهِم ، لَرَدَّ علَيهِم كُلَّ شارِدٍ ، وأصلَحَ لَهُم كُلَّ فاسِدٍ . « 1 »
20438 عنه عليه السلام : إنّ لِلطّاعَةِ أعلاماً واضِحَةً . . . مَن نَكَبَ عَنها جارَ عنِ الحَقِّ ، وخَبَطَ في التِّيهِ ، وغَيَّرَ اللَّهُ نِعمَتَهُ ، وأحَلَّ بهِ نِقمَتَهُ . « 2 »
20439 عنه عليه السلام : إذا أرادَ اللَّهُ سبحانَهُ إزالَةَ نِعمَةٍ عَن عَبدٍ كانَ أوّلَ ما يُغَيِّرُ عنهُ عَقلُهُ ، وأشَدُّ شَيءٍ علَيهِ فَقدُهُ . « 3 »
20440 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : لا تَدومُ النِّعَمُ إلّابعدَ ثَلاثٍ ( إلّا بثَلاثٍ ) : مَعرِفَةٌ بما يَلزَمُ للَّهِ سبحانَهُ فيها ، وأداءُ شُكرِها ، والتَّعَبُ فيها . « 4 »
20441 عنه عليه السلام : مَن عَظُمَت نِعمَةُ اللَّهِ علَيهِ اشتَدَّت مَؤونَةُ النّاسِ علَيهِ ، فاستَديموا النِّعمَةَ باحتِمالِ المَؤونَةِ ولا تُعَرِّضوها لِلزَّوالِ ، فقَلَّ مَن زالَتَ عَنهُ النِّعمَةُ فكادَت أن تَعودَ إلَيهِ . « 5 »
شرح
خداوند به بندگانش ستم نمىكند . اگر مردم به هنگامى كه بلاها وسختىها بر آنان فرود مىآيد ونعمتها از دستشان مىرود ، با نيّتهاى راست ودرست ودلهاى مشتاق به پروردگارشان پناه مىبرند واستغاثه مىكردند ، هر گريختهاى را به آنان باز مىگرداند وهر تباهى وفسادى را برايشان اصلاح مىنمود .
20438 امام علي عليه السلام : براي طاعت [ از خدا ] نشانههايى آشكار وجود دارد . . . هركس كه از آنها بيرون شود از راه حق بيرون رود وبه سرگردانى گرفتار آيد وخداوند نعمت خويش را تغيير دهد وعذاب وخشم خود را بر أو فرو آورد .
20439 امام علي عليه السلام : هرگاه خداوند سبحان بخواهد نعمتي را از بندهاى بگيرد ، اولين چيزى كه از أو تغيير مىدهد خِرد اوست وسختترين چيز برايش اين است كه خِردش را از دست دهد .
20440 امام صادق عليه السلام : نعمتها نپايند مگر بعد از سه كار : شناخت جايگاه شايستهء خداوند در نعمتها ، گزاردن شكر آنها ، ورنج وزحمت كشيدن براي آنها .
20441 امام صادق عليه السلام : هر كه نعمت خدا به أو زياد شود ، بار زحمت وهزينهء مردم بر دوش أو سنگينتر شود ؛ بنابراين ، با به دوش كشيدن بار زحمت وهزينهء مردم نعمت [ خود ] را پايدار سازيد وآن را در معرض زوال قرار ندهيد ؛ زيرا به ندرت پيش مىآيد كه نعمتي از كسى زوال يابد ودوباره به أو باز گردد .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الخطبة 178 .
( 2 ) . نهج البلاغة : الكتاب 30 .
( 3 ) . غرر الحكم : 4125 .
( 4 ) . تحف العقول : 318 .
( 5 ) . الكافي : 4 / 37 / 1 .