تَقولُ في هذا الحديثِ ؟ ! فقالَ : هُو حَقٌّ لا شَكَّ فيهِ ولكنْ أحدَثَ الكُفرَ بَعدُ .
فقالَ لهُ أبو جعفرٍ عليه السلام : ثكَلَتكَ امُّكَ ! أخبِرْني عنِ اللَّه عَزَّوجلَّ أحَبَّ عليَّ بنَ أبي طالبٍ يَومَ أحَبَّهُ وهُو يَعلَمُ أنَّهُ يَقتُلُ أهلَ النَّهرَوانِ أم لَم يَعلَمْ ؟ قالَ ابنُ نافِعٍ :
أعِدْ علَيَّ ، فقالَ لَهُ أبو جعفرٍ عليه السلام : أخبِرْني عَن اللَّهِ جلَّ ذِكرُهُ أحَبَّ علَيَّ بنَ أبي طالبٍ يَومَ أحَبَّهُ وهُو يَعلَمُ أنَّهُ يَقتُلُ أهلَ النَّهرَوانِ أم لَم يَعلَمْ ؟ قالَ : إن قُلتَ : لا ، كَفَرتَ .
قالَ : فقالَ : قد عَلِمَ ، قالَ : فأحَبَّهُ اللَّهُ على أن يَعمَلَ بطاعَتِهِ أو على أن يَعمَلَ بمَعصيَتِهِ ؟ فقالَ : على أن يَعمَلَ بطاعَتِهِ ، فقالَ لَهُ أبو جعفرٍ عليه السلام : فَقُمْ مَخصوماً ، فقامَ وهُو يقولُ : حتّى يَتَبيَّنَ لَكُمُ الخَيطُ الأبيَضُ مِن الخَيطِ الأسوَدِ مِن الفَجرِ ، اللَّهُ أعلَمُ حَيثُ يَجعَلُ رِسالَتهُ . « 1 »
20355 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام - لَمّا سَألَهُ الطَّيّارُ عَن كَراهَةِ مُناظَرَةِ النّاسِ - : أمّا كَلامُ مِثلِكَ فلا يُكرَهُ ، مَن إذا طارَ يُحسِنُ أن يَقَعَ ، وإن وَقَعَ يُحسِنُ أن يَطيرَ ، فمَن كانَ هكذا لا
شرح
گفت : حقيقت دارد وترديدى در آن نيست اما على بعداً كافر شد .
امام باقر عليه السلام به أو فرمود : مادرت به عزايت بنشيند ، به من بگو كه در آن روزى كه خداوند عزّوجلّ علي بن أبي طالب را دوست مىداشت مىدانست كه أو نهروانيان را خواهد كشت يا نمىدانست ؟ ابن نافع گفت :
دوباره بپرس . امام باقر عليه السلام فرمود : به من بگو كه در آن روزى كه خداوند عزّوجلّ علي بن أبي طالب را دوست مىداشت ، مىدانست كه أو نهروانيان را خواهد كشت يا نمىدانست ؟
ابن نافع گفت : اگر بگويم : نه . كافر شدهام . لذا گفت : مىدانست . حضرت فرمود : در اين صورت آيا خدا أو را دوست داشت براي اينكه به طاعتش عمل كند يا براي اينكه به معصيت ونافرمانى أو ؟ گفت : براي اينكه به طاعت وفرمان أو عمل كند . حضرت باقر فرمود : پس برخيز كه شكست خوردى . ابن نافع برخاست در حالي كه مىگفت : « تا رشتهء سپيد بامداد از رشتهء سياه [ شب ] بر شما نمودار شود » . خدا بهتر مىداند كه رسالت خود را كجا قرار دهد .
20355 امام صادق عليه السلام - در پاسخ به طيّار كه پرسيد آيا مناظره كردن با مردم ناخوشايند است ؟ - فرمود : صحبتهاى أمثال تو ناخوشايند نيست . كسى كه هرگاه به پرواز درآيد به خوبى فرود آيد وهرگاه بنشيند به خوبى به پرواز درآيد . كسى كه چنين قدرتى داشته باشد ما مناظره كردنهاى أو را ناخوش
هامش
( 1 ) . الكافي : 8 / 349 / 548 .