سَفينَةٍ في البَحرِ ، فأصابَ بَعضُهُم أعلاها وأصابَ بَعضُهُم أسْفَلَها ، فكانَ الّذينَ في أسفَلِها إذا استَقَوا مِن الماءِ مَرُّوا على مَن فَوقَهُم ، فقالَ الّذينَ في أعلاها : لانَدَعُهُم يَصعَدونَ فيُؤذونا ، فقالوا : لو أنّا خَرَقنا في نَصيبِنا خَرقاً ولَم نُؤذِ مَن فَوقَنا ! فإن يَترُكوهُم وما أرادُوا هَلَكوا جَميعاً ، وإن أخَذوا على أيديهِم نَجَوا ونَجَوا جَميعاً . « 1 »
18589 عنه صلى الله عليه وآله : مُدهِنٌ في حُدودِ اللَّهِ والرّاكِبُ حُدودَ اللَّهِ عَزَّوجلَّ والآمِرُ بها والنّاهي عَنها كمَثَلِ قَومٍ استَهَموا على سَفينَةٍ مِن سُفُنِ البَحرِ ، فأصابَ بعضُهُم مُؤخَّرَ السَّفينَةِ وأبعَدَها عنِ المِرفَقِ وكانوا سُفَهاءَ ، فكانوا إذا أتَوا على رِحالِ القَومِ آذَوهُم ، فقالوا : نَحنُ أقرَبُ أهلِ السَّفينَةِ مِن المِرفَقِ وأبعَدُها مِن الماءِ ، وبَينَنا وبَينَ المِرفَقِ أن نَخرِقَ السّفينَةِ ثُمّ نَسُدَّهُ إذا استَقَينا مِنهُ ، فقالَ ضُرَباؤهُ مِن السُّفَهاءِ :
فادخُلْ ، فدَخَلَ فأهوى إلى فاسٍ يَضرِبُ بهِ عَرضَ السَّفينَةِ ، فأشرَفَ علَيهِ رجُلٌ مِنهُم ونَشَدَهُ : ما تَصنعُ ؟ ! قالَ : نَحنُ
شرح
زدند وقسمت بالاى كشتى ( عرشهء آن ) به نام عدّهاى در آمد وپايين آن به نام عدّهاى ديگر . افراد طبقهء زيرين هر گاه مىخواستند آب بردارند ، مىبايست از كنار بالايىها بگذرند . سرنشينان عرشهء كشتى گفتند ما به آنها اجازه نمىدهيم بالا بيايند وباعث آزار واذيت ما شوند . سرنشينان طبقهء پايين گفتند :
بهتر است در قسمت خودمان سوراخى ايجاد كنيم وبالايىهايمان را اذيت نكنيم . در اين صورت اگر سرنشينان عرشه بگذارند كه اين عده كار خودشان را انجام دهند ، همگى از بين مىروند واگر جلو آنها را بگيرند هم آنان وهم خودشان ، همگى ، نجات مىيابند .
18589 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : حكايت كسى كه در حدود خدا سهل انگارى مىكند وكسى كه حدود خداوند عزّوجلّ را پاس مىدارد وبه رعايت آنها دستور مىدهد واز شكستن آنها باز مىدارد ، همچون حكايت گروهى است كه بر سر تقسيم جا در كشتى قرعه زدند وقسمت عقب كشتى ودورترين جاى آن با دستشويى به نام برخى از ايشان در آمد . اين عده مردمى نادان بودند وهرگاه از جايگاه بقيه مىگذشتند ، موجب آزار واذيّت ايشان مىشدند . پس گفتند : ما از بقيهء أهل كشتى به دستشويى نزديكتر واز آب دورتريم ، بين خود ودستشويى سوراخى در كشتى ايجاد مىكنيم ووقتي آب برداشتيم آن را مىبنديم .
همتايان نادان أو گفتند : داخل شو . أو داخل رفت وتبرى برداشت تا ديوار كشتى را سوراخ كند . يكى از سرنشينان متوجه أو شد
و
هامش
( 1 ) . كنز العمّال : 5533 .