ولو كانَ لِأَحَدٍ أن يَجريَ لَهُ ولا يَجرِيَ علَيهِ لَكانَ ذلكَ خالِصاً للَّهِ سبحانَهُ دونَ خَلقِهِ ، لقُدرَتِهِ على عِبادِهِ ، ولِعَدلِهِ في كُلِّ ما جَرَت علَيهِ صُروفُ قَضائهِ . « 1 »
16888 عنه عليه السلام : إنَّ اللَّهَ سبحانَه يُجري الامورَ على ما يَقضيهِ لا على ما تَرتَضيهِ . « 2 »
16889 عنه عليه السلام - في خِتامِ كتابٍ كَتَبَهُ لابنِهِ الحَسَنِ عليه السلام « بحاضرين » « 3 »
عِند انصِرافِهِ مِن صِفِّينَ - : استَودِعِ اللَّهَ دِينَكَ ودُنياكَ ، واسألْهُ خَيرَ القَضاءِ لكَ في العاجِلَةِ والآجِلَةِ ، والدُّنيا والآخِرَةِ ، والسَّلامُ . « 4 »
16890 عنه عليه السلام - في صفةِ أولياءِ اللَّهِ سبحانَهُ - :
وإن صُبَّت علَيهِمُ المَصائبُ لَجَؤوا إلَى الاستِجارَةِ ( الاستِخارَةِ ) بكَ ، عِلماً بأنَّ أزِمَّةَ الامورِ بِيَدِكَ ، ومَصادِرَها عَن قَضائكَ . « 5 »
16891 الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إذا كانَ يَومُ القِيامَةِ وجَمَعَ اللَّهُ الخَلائقَ سَألَهُم عمّا عَهِدَ إلَيهِم ولم يَسألْهُم عَمّا قَضى علَيهِم . « 6 »
شرح
زيان كسى جارى نمىشود ، مگر اين كه [ به همان اندازه ] به سود أو نيز جريان مىيابد ( حق وحقوق دو سويه ومتقابل است ) . اگر بنا بود حق به سود كسى جريان يابد اما براي أو نسبت به ديگران ايجاد حق نكند ، اين مخصوص خداوند سبحان بود ، نه مخلوق أو ؛ زيرا أو هم بر بندگانش قدرت وتسلّط دارد وهم بر همهء چيزهايى كه تحت حكم وقضاى أو هستند به عدالت رفتار مىكند .
16888 امام علي عليه السلام : خداوند سبحان ، أمور را بر أساس حكم وقضاى خودش جارى مىسازد نه آنگونه كه تو مىپسندى .
16889 امام علي عليه السلام - در پايان نامهاى كه به هنگام بازگشت از صفّين در ، حاضرين ، « 1 » به فرزند بزرگوارش حسن عليه السلام نوشت - نگاشت : دين ودنياي تو را به خدا مىسپارم ودر حال وآينده ودر دنيا وآخرت بهترين سرنوشت وقضا را براي تو از أو درخواست مىكنم ، والسلام !
16890 امام علي عليه السلام - در وصف أوليا ودوستان خداوند سبحان - فرمود : اگر مصيبتها بر آنان فرو ريزد ، به تو پناه مىبرند ؛ زيرا مىدانند كه زمام كارها در دست توست واز قضا وحكم تو سرچشمه مىگيرند .
16891 امام صادق عليه السلام : چون روز قيامت شود وخداوند خلايق را گرد آورد ، از آنچه به آنها سفارشكرده وفرمان داده استباز خواستشان كند واز آنچه برايشان مقدّر وحكم فرموده است ، نپرسدشان .( 1 ) . حاضرين : نام شهري است در شمال عراق ودر نواحىصفّين .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة : الخطبة 216 .
( 2 ) . غرر الحكم : 3432 .
( 3 ) . حاضرين : اسم بلدة في نواحي صفّين .
( 4 ) . نهج البلاغة : الكتاب 31 .
( 5 ) . نهج البلاغة : الخطبة 227 .
( 6 ) . الدّرة الباهرة : 33 .