البَقْلِ ، ولا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعرِ ، قِفُوا عندَ عَجائبِهِ ، حَرِّكُوا بهِ القُلوبَ ، ولا يَكُن هَمُّ أحَدِكُم آخِرَ السُّورَةِ . « 1 »
16690 عنه صلى الله عليه وآله - أيضاً - : بَيِّنْهُ تَبييناً ، ولا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعرِ ، قِفُوا عندَ عَجائبِهِ ، وجَرِّحُوا بهِ القُلوبَ ، ولا يَكُن هَمُّ أحدِكُم آخِرَ السُّورَةِ . « 2 »
16691 الإمامُ عليٌّ عليه السلام - أيضاً - : بَيِّنْهُ تِبياناً ولا تَهُذَّهُ هَذَّ الشِّعرِ ، ولا تَنثُرْهُ نَثرَ الرَّملِ ، ولكنْ أفزِعوا قُلوبَكُمُ القاسِيَةَ ، ولا يَكُن هَمُّ أحدِكُم آخِرَ السُّورَةِ . « 3 »
16692 عنه عليه السلام - في صفةِ المتَّقِينَ - : أمّا الليلَ فَصافُّونَ أقدامَهُم ، تالِينَ لأجزاءِ القرآنِ يُرَتِّلُونَها تَرتيلًا ، يُحَزِّنُونَ بهِ أنفُسَهُم ، ويَستَثِيرُونَ بهِ دَواءَ دائهِم . « 4 »
4 - التَّدبّرُ :
الكتاب :
« أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها » .
« 5 »
« كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُوا
شرح
درنگ كنيد ، دلها را با آن به تپش وحركت در آوريد وهمهء كوشش شما اين نباشد كه سوره را به آخر برسانيد .
16690 پيامبر خدا صلى الله عليه وآله - دربارهء همين آية - فرمود : قرآن را روشن وشمرده بخوانيد ومانند شعر تند وبريده بريده مخوانيد ، در مطالب شگفت انگيزش تأمّل كنيد ودلها را با آن نيشتر زنيد وتمام سعى شما اين نباشد كه سوره را به آخر رسانيد .
16691 امام علي عليه السلام - دربارهء همين آية - فرمود :
قرآن را روشن وواضح بخوان ومانند شعر به شتاب وبريده مخوان وچون ريگ پراكندهاش مساز . بلكه دلهاى سخت خود را [ به وسيلهء آن ] به بيم وهراس افكنيد وتمام سعى شما اين نباشد كه سوره را به پايان رسانيد .
16692 امام علي عليه السلام - در وصف پرهيزگاران - فرمود : شب هنگام به پا مىخيزند وآيات قرآن را با تأمّل وشمرده مىخوانند وجانهايشان را با خواندن آن اندوهناك مىسازند وداروى درد وبيمارى خود را در آن مىجويند .
4 - تدبّر
قرآن :
« آيا در قرآن تدبّر نمىكنند يا بر دلهايشان قفلها زده شده است ؟ » .
« كتابي است فرخنده كه آن را سوى تو فرو فرستاديم ،
هامش
( 1 ) . النوادر للراوندي : 164 / 247 .
( 2 ) . كنز العمّال : 4117 .
( 3 ) . الكافي : 2 / 614 / 1 .
( 4 ) . نهج البلاغة : الخطبة 193 .
( 5 ) . محمّد : 24 .