5 - معرفة الدنيا والتدبير في مواجهتها
الكتاب :
« لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ » .
« 1 »
الحديث :
3946 رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه وآله : أيُّها النّاسُ ، هذهِ دارُ تَرَحٍ لا دارُ فَرَحٍ ، ودارُ الْتِواءٍ لا دارُ اسْتِواءٍ ، فمَن عَرَفها لَم يَفْرَحْ لِرَجاءٍ ، ولَم يَحْزَنْ لِشَقاءٍ . « 2 »
3947 . عنه صلى الله عليه وآله : الدُّنيا دُوَلٌ ، فما كانَ لَكَ مِنها أتاك على ضَعْفِكَ ، وما كانَ علَيكَ لَم تَدْفَعْهُ بقُوّتِكَ ، ومَنِ انْقَطَعَ رَجاؤهُ مِمّا فاتَ اسْتَراحَ بَدَنُهُ ، ومَن رَضِيَ بِما رَزقَهُ اللَّهُ قَرَّتْ عَيْنُهُ . « 3 »
3948 . الإمامُ عليٌّ عليه السلام : الشَّيْءُ شَيْئانِ : شَيءٌ قَصُرَ عَنّي لَم ارزَقْهُ فيما مَضى ولا أرْجوهُ فيما بَقِيَ ، وشَيءٌ لا أنالُهُ دُون وَقْتِهِ ولَوِ اسْتَعَنْتُ علَيهِ بقُوّةِ أهلِ السَّماواتِ والأرضِ ، فما أعْجَبَ أمرَ هذا الإنسانِ : يَسُرُّهُ دَرْكُ ما لَم يَكُن لِيَفوتَهُ ، ويَسوؤهُ فَوتُ ما لَم يَكُنْ لِيُدْرِكَهُ . ولَو أنَّهُ فَكّرَ لأبْصَرَ ، ولَعَلِمَ أنَّهُ
شرح
5 - شناخت دنيا وتدبير هنگام
روبرو شدن با آن
قرآن :
« تا بر آنچه از دست دادهايد اندوه مخوريد وبراي آنچه به شما داده است شاد مشويد . خداوند هيچ متكبر فخر فروشى را دوست ندارد » .
حديث :
3946 . پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : اى مردم ! دنيا سراى غم است نه سراى شادى ، سراى دشوارى است نه سراى آسودگى . پس ، هر كه آن را شناخت با اميدى شاد نشد وبا سختى وعسرتى اندوهگين نگشت .
3947 . پيامبر خدا صلى الله عليه وآله : دنيا دست به دست شدني است . آنچه از دنيا نصيب تو باشد اگر ناتوان هم باشى ، به تو مىرسد وآنچه به زيان تو باشد ، به زور نمىتوانى آن را از خود دور كنى . هر كسى از آنچه از دستش رفته اميد بركَنَد ، تنش آسوده باشد ، وهركه به آنچه خداوند روزيش كرده خرسند گردد ، شادمان باشد .
3948 . امام علي عليه السلام : چيزها بر دوگونهاند : يا چيزى بوده كه در گذشته روزى من نشده ، ودر آينده نيز اميدى به رسيدن آن ندارم ويا چيزى است كه تا زمانش نرسد ، من به آن نخواهم رسيد ، هرچند براي رسيدن به آن از نيروى أهل آسمانها وزمين مدد جويم .
چه شگفت آور است كار اين انسان ؛ از رسيدن به چيزى كه حتماً به أو مىرسيد شاد مىشود ، وبراي از دست دادن چيزى
هامش
( 1 ) . الحديد : 23 .
( 2 ) . أعلام الدين : 343 .
( 3 ) . الأمالي للطوسي : 225 / 393 .