الشَّقاءِ ؟ - : رجُلٌ تَرَكَ الدُّنيا للدُّنيا فَفاتَتْهُ الدُّنيا وخَسِرَ الآخِرَةَ ، ورَجُلٌ تَعَبّدَ واجْتَهَدَ وصامَ رِياءً للنّاسِ فذاكَ حُرِمَ لذّاتِ الدُّنيا مِن دُنْيانا ولَحِقَهُ التَّعَبُ الّذي لَو كانَ بهِ مُخْلِصاً لاسْتَحَقَّ ثوابَهُ . « 1 »
4853 . عنه عليه السلام : مَعاشِرَ النّاسِ ( المسلمينَ ) ، اتَّقوا اللَّهَ ، فكَم مِن مُؤَمِّلٍ ما لا يَبْلُغُهُ ، وبانٍ ما لا يَسْكُنُهُ ، وجامعٍ ما سَوفَ يَترُكُهُ ، ولَعلّهُ مِن باطِلٍ جَمعَهُ ، ومِن حقٍّ مَنعَهُ ، أصابَهُ حَراماً ، واحْتَمَلَ بهِ آثاماً ، فباءَ بوِزْرِهِ ، وقَدِمَ على ربِّهِ ، آسِفاً لاهِفاً ، قَد خَسِرَ الدُّنيا والآخِرَةَ ، ذلكَ هُو الخُسْرانُ المُبينُ . « 2 »
4854 . نهج البلاغة : - الإمام علي عليه السلام - وقد لَقِيَهُ عندَ مَسيرِهِ إلى الشّامِ دَهاقِينُ الأنْبارِ ، فتَرَجَّلوا لَهُ واشْتَدّوا بينَ يَدَيْهِ - : ما هذا الّذي صَنَعْتُموهُ ؟ فقالوا : خُلُقٌ مِنّا نُعَظِّمُ بهِ امَراءنا ، فقالَ : واللَّهِ ، ما يَنْتَفِعُ بهذا امَراؤكُم ، وإنّكُم لَتَشُقُّونَ على أنْفُسِكُم في دُنياكُم ، وتَشْقَوْنَ بهِ في آخِرَتِكُم ، وما أخْسَرَ المَشَقّةَ وراءها العِقابُ ، وأرْبَحَ الدَّعَةَ مَعها
شرح
بدبخت بزرگ كيست ؟ - فرمود : مردى كه دنيا را به خاطر دنيا واگذارد وبدين سبب دنيا را از دست دهد وآخرت را زيان كند ومردى كه براي خودنمايى عبادت وكوشش كند وروزه بگيرد ؛ چنين كسى به خاطر دنيا از لذتهاى دنيا محروم گشته وخود را به رنجى در افكنده است كه اگر براي خدا مىبود سزاوار پاداش أو مىشد .
4853 . امام علي عليه السلام : اى مردم ( اى مسلمانان ) ! از خدا بترسيد ؛ كه بَسا آرزومندى كه به آرزوى خود نرسيد وبسا سازندهاى كه در عمارت خود مسكن نگزيد وبسا گردآورندهاى كه بزودى آن چه را گردآورده ، واگذارَد وشايد كه آن را از راه ناروا گرد آورده ويا با نپرداختن حقّى آن را به هم رسانده ، آن را از راه حرام به دست آورده وبه خاطر آن زير بار گناه مانده است ؛ پس گناه آن را به دوش كشد وبا دريغ واندوه نزد پروردگارش رَوَد . چنين كسى « در دنيا وآخرت زيانكار باشد واين همان زيان آشكار است » .
4854 . نهج البلاغة : امام علي عليه السلام - وقتي در مسير خود به شام مىرفت ، گروهى از زمينداران انبار به آن حضرت برخوردند وبه احترام ايشان از اسبها پياده شدند وپيشاپيش أو دويدند - فرمود : اين چه كارى بود كه كرديد ؟ گفتند : اين روش ماست ، كه بدان اميران خود را احترام مىنهيم .
حضرت فرمود : به خدا سوگند كه اميران شما از اين كار سودى نمىبرند وشما نيز با
هامش
( 1 ) . تنبيه الخواطر : 2 / 95 .
( 2 ) . نهج البلاغة : الحكمة 344 .