4 - واما جملهء « بغير عمد بدعمها ولا دسار ينظمها » مىدانيم كه هيچكدام از اجرام آسمانها از طريق ستون ويا پايههايى همانند پايههاى ساختمانهاى چندين طبقه وآسمان خراشهاى روى زمين داشته باشند ، ندارند وستونهاى نگهدارندهء آنها همان نيروهاى جاذبه ودافعه است كه يكديگر را دقيقا طبق نظام كيهانى نگهدارى مىكنند كه خداوند قادر متعال در قرآن كريم مىفرمايد :
« اللَّهُ الَّذِي رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها »
خداوند آن كسى است كه تمام اجرام آسمانها وكهكشانها را ( در گوشهها واقصانههاى ) آسمانها رفعت بخشيده بدون اينكه شما ستونهاى اجرام آنها را ببينيد .
يعنى ستون وعماد آنها ديدنى نيست وستونها وعماد آنها همان نيروهاى جاذبه وميان كنشى وميادين مغناطيسى آنها است ومولا علي عليه السّلام نيز در گفتار ديگرى تفسير آن را به وضوح بيان فرموده است .
[ بند 17 وتصوير بوم كروى منظومه شمسي ]
اكنون مىپردازيم به بررسى ادامه خطبه : خداوند پس از رفعت بخشيدن ومستقر ساختن تمام اجرام سماوات وقرار دادن به صورت كهكشانهاى بىشمار در اقصانههاى بسيار دور ومحلهاى تعيينشده مىخواهد آنها را به صورت كرات قابل استفاده وفايدهبخش در آورده وبا يك نظام دقيق كيهانى آرايش دهد ، لذا در بخش أول بند 17 مىفرمايد :
17 - « ثم زيّنها بزينة الكواكب وضياء الثواقب » سپس با آرايش دادن سيارات آنها در جوار نورافشانى ستارگان ثاقب يعنى ستارگان خورشيدوار ( در وسط ) وسيارات آنها را به صورت « منظومهاى » آرايش داد . سپس براي نمونه آرايش منظومهء شمسي را مثال زده با تشريح مختصرى مىفرمايد :
« واجرى فيها سراجا مستطيرا وقمرا منيرا » .
وسراج ( خورشيد ) را در حالي كه قدرت استطارى دارد به صورت چراغ آن ( منظومه ) وكره ماه را كه از آن كسب نور كرده وداراى نور است در ميان آن كواكب جارى گردانيد . ( در اين مورد بوم كروى منظومه شمسي را در صفحه بعدى ملاحظه فرماييد ) .