واز طرفي مواد ( ماء ) كه در اثر اصطكاك اكنون به صورت گاز رقيق وداغ وروان وجوشان ومذاب در آمده ، از سمت فوقانى فورا به جاى آن ريخته وفضاى باز شده را فرا مىگرفت .
بازهم لازم به ذكر است : همانطورىكه قبلا گفته شد منظور از لغت ( الماء ) در اينجا نيز همان مواد گاز مايع ودخان أولية است كه در اثر برخوردها واصطكاكها وانفجارات وحشتناك تراكم ذرّات تبديل به مايعات روان گازى با ميليونها درجه حرارت در آمده ( مانند ماء حميم ، ماء مهين ، ماء كالمهل ) ويك دليل بارزى كه لغت ( الماء ) همان مواد مذاب روان گازى است در متن دعايى كه در شب عرفه از امام صادق عليه السّلام نقل شده ومرحوم شيخ عباس قمى در مفاتيح آورده كه معصومين عليهم السّلام خداوند را به آن أسماء أعظم قسم مىدادند كه پس از قسمهاى زياد به أسماء أعظم پروردگار در فرازى مىفرمايد :
« وباسمك الذي رفعت به السماوات بلا عمد ، وسطحت به الأرض على وجه ماء جمد » .
يعنى خداوندا ترا به آن اسم أعظمت قسم مىدهم كه ( به واسطه آن اسمت ) تمام اجرام بيشمار سماوات را بدون ستون ( به ميليونها سال نوري ) در آسمانها رفعت پيدا كرده وبدان اسمت قسم مىدهم كه بواسطة آن اسم كرهء زمين در روى ( ماء ) جامد شده ومسطح گشته است .
در اينجا چند نكته بسيار ظريف قابل بررسى است كه منظور از « سطحت » مسطح گشتن سطح وپوسته زمين است . ونكته ديگر جمله « على وجه ماء » است كه منظور از مواد مذاب داخل زمين است . ونكته بعد واژه « جمد » است كه به حالت جماد بودن سطح زمين دلالت دارد وبه معنى پوسته زمين وكوهستانها بر روى آن ماء به صورت جامد در آمده است ، پس واژه الماء همان مواد گاز است .
كهكشانها در قرآن ( فارسي ) — صفحة 364
مساهمون: لطف على سليمى
ص٣٦٤