تخطي إلى المحتوى الرئيسي

زيج محقق سلطانى على اصول الرصد لزيج الايلخاني ( فارسي ) — صفحة 383

مساهمون:

ص٣٨٣
طالع تحويل را معلوم كنيم . اگر چنان كه يك كوكب ، جامع شهادات بود مدار حكم آن سال بر آن كوكب
I
باشد ؛ خاصه كه آن كوكب در طالع أصل وتحويل مبتز يا مستولى بود . آن گاه به حسب دلايل طالع تحويل يا
I
شركت آن دو طالع ديگر ، احكام دوازده خانه استخراج كنيم . وبه جهت هر ما هي ، طالعى استخراج كنيم
I
واحكام كلى آن ماه به حسب دلايل طالع آن ماه ، به شركت طالع سال بيرون آوريم . بعد از آن به تسييرات
I
تحويلى وانتهاآت سنوى وشهري مشغول شويم ؛ وبه مرورات كواكب بر دلايل اصلى وتحويلى .
I
وطريقش آن است كه جزوى كاغذ نيكو ترتيب كنيم مشتمل بر بيست ورق ؛ دو ورق از أول
I
وآخر ، سفيد رها كنيم جهت آن تا حافظ ديگر أوراق بود . وچون به حسب استخراج طالع ، سر
I
ما هي معلوم شده باشد ودستور أو بعينه همچنان است كه دستور طوالع شهور تقويم . پس
I
از آنجا عدد أيام هر ما هي از ماه‌هاى تحويلى معلوم گردد . وطريق وضع جدول تسييرات
I
تحويلى بر دو نوع مىتوان كردن ، اگر مركب نبود با تقويم : نوع أول : آن است كه به جهت تسهيل ،
I
عمل شهور أو را مانند شهور تاريخ ملكي ، صفحه را سى روز بگيريم ومسترقه را در آخر
I
ماه دوازدهم ، الحاق كنيم . واين شهور تحويلى باشد به امر أوسط . نوع دوم : آنكه هر صفحه را در طول ، به عدد
I
أيام آن ماه تحويلى قسمت كنيم ؛ واين شهور حقيقي باشد . وبر هر دو تقدير استعمال هر دو
I
شهور مىبايد كردن . آن گاه ابتدأ از جانب آخر آن جزو كنيم ؛ وبه قهقرا به جانب أول ، بر دوازده
I
صفحه دوازده جدول بركشيم . اقسام طولى آن بعد از صفوف ألقاب به پانزده يا بيشتر ، چنان كه
I
در هر قسمي دو عدد بنويسيم يا كمتر ؛ به حسب عدد أيام شهور حقيقي يا غير آن . واقسام عرضى به غير از دو
I
حاشية : يكى يمنى ، به جهت ثبت كردن دلايل به حسب أيام وديگر يسرى ، به جهت نوشتن احكام
I
يومى تمام سال ، منقسم باشد به چهارده قسم غير متساوي : قسم أول ، به جهت أيام جمعات ؛
I
دوم ، جهت أيام شهور عرب ؛ سوم ، جهت أيام شهور تحويلى به امر أوسط ؛ چهارم ، جهت أيام