برجها / دلالتشان بر درخت وگياه / دلالتشان بر آب وباد وآتشها
جدى / درختان دراز چون ساج وآبنوس وهليله وبليله « 18 » / [ سردى وتاريكى هوا ]
دلو / بر پنبه وشكر وبه وسيب وشفتالو وآلو وزردآلو « 19 » / آبهاى روان ودريايها وآن بادها كه دريا را بشوراند ودرخت بركند وگياه تباه كند وهوا سرد كند « 20 »
حوت / بر صندل وكافور وبان « 21 » وميوههاى خوش . ونيمهء پسين بر درختان ميانه / آبهاى ايستاده ودريااكها « 22 » [ وز حال هوا برانگيختن بادها ]
هامش
( 1 ) - نيابد كه تخم ندارد ، خد . كشتهاى بىآب ونبات بىتخم ، خ . كلّ حرث قلّ مأوها والنّبات الّذى لا بزر له ، ع .
( 2 ) - خد ( ونشاندنىها ) ندارد .
( 3 ) - عبارت ميان دو نشان اينجا ودر باقي جدول آب وباد وآتش در هيچكدام از نسخ فارسي وعربى اين كتاب كه در دسترس بود وجود ندارد وشايد أصلا وجود نداشته است زيرا بعض بروج وكواكب را از بعض مدلولات بهرى نيست امّا نگارنده باحتمال اينكه در أصل چيزى بوده واز اين نسخهها افتاده است از روى كتب معتبر اين فنّ الحاق كرد .
( 4 ) - دراز وميانه ، خ .
( 5 ) - وزاويهاء ، حص . ونام ويهاى ، خ . هر دو نسخه تحريف است . الفضا والرّياح الطّيبة وأرواح الحيوان ، ع .
( 6 ) - سه نسخهء فارسي اينجا موافق وبا ( ع ) مخالف است : الأشجار المعتدلة والأرز وقصب السكّر . در كتب ديگر نجوم هم مدلول جوزا را درختان ميانه بالا نوشتهاند .
( 7 ) - آب خوش وبارانها وآسيا وآبهاى روان ، حص . خ . المياه العذبة والأمطار الكثيرة الحركة وما ينزل من السّماء ، ع .
( 8 ) - كشتهاى تخم افكندنى وكشتنى ، حص . خ .
( 9 ) - رودهاى صعب وآتشهاى پنهان زمين وآنچ بزمين است تاريكى ، خ .
( 10 ) - در سه نسخه مقابل سنبله ( خرمابنان ) الخ ومقابل ميزان ( درختان ميانه ) . ومقابل عقرب ( خد ) درختهاء ميانه و ( حص ) و ( خ ) گشت وگيا وآنچ تخم وميوه ندارد . ودر مقابل قوس همگى ( كشت وگياه وآنچ تخم وميوه ندارد ) نوشتهاند ونظير اين اختلاف در بعضي ديگر جداول هم وجود دارد . واينكه نگارنده مقابل سنبله الحاق كرد چند دليل دارد از جمله نوشتههاى خود أستاذ پيش از اين جدول در جدول گوهرها وكالهء خانهها وجدول جايگاهها . وهمچنين آنچه پس از اين در مثلّثهها صريح ميفرمايد ( سنبله را آنچ تخم دارد ودرخت أو خرد بود ) . ودليل ديگرش نوشتههاى ديگر كتب معتبر نجوم واحكام است كه أستاذ ما از آنها يا آنها از أستاذ ما نقل واقتباس كردهاند . واحتمال