عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا
« 1 » ، « آنها كسانى بودند كه وقتى آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مىشد ، به خاك مىافتادند و سجده و گريه مىكردند . » خداوند خبر داده است كه گريه بر خشوع آنان مىافزايد . و كسانى كه علم و دانش به آنان داده شده ، اهل خشيتند ، چنانكه در قرآن فرموده :
إِنَّما يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماءُ
« 2 » ، « تنها دانشمندان از خدا مىترسند » بنابراين ، كسانى كه به خدا داناترند ، بيشتر از او بيم دارند . و ازاينروست كه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « سوگند به خدا كه من پرهيزگارترين شما نسبت به خداوند و داناترين شمايم به آنچه او بندگانش را از آن برحذر داشته است . »
آرى ، آنگاه به اوج اين شيوهء قرآنى در قرائت مىرسيم كه به اين سخن خداوند گوش فرادهيم :
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ
« 3 » ، « كسانى كه به آنها كتاب آسمانى دادهايم و چنانكه بايسته است آن را تلاوت مىكنند ، هم اينان به او ايمان مىآورند . » مفسران گفتهاند : منظور از يتلونه حقّ تلاوته اين است كه با پيروى كردن از اوامر و نواهى قرآن ، چنانكه سزاوار است از آن پيروى مىكنند ؛ حلال قرآن را حلال و حرام آن را حرام مىشمرند و به احكام و دستوراتى كه دربر دارد ، عمل مىكنند .
خداى متعال فرموده است :
اتَّبِعْ ما أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ
« 4 » ، « از آنچه از سوى پروردگارت بر تو وحى شده پيروى كن » و نيز فرموده :
فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِي أُوحِيَ إِلَيْكَ
« 5 » ، « به آنچه بر تو وحى شده است چنگ بزن » هم فرموده :
اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ
« 6 » ، « از آنچه از سوى پروردگارتان بر شما نازل شده پيروى كنيد » .
رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله سه بار به حذيفه فرمود : « اى حذيفه كتاب خدا را بياموز و از احكام و دستوراتى كه در آن است پيروى كن . » از ابو شريح خزاعى نقل شده كه گفت :
رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله نزد ما وارد شد و فرمود : « مژده به شما ، مژده به شما ، آيا گواهى مىدهيد كه خدايى جز خداى يكتا نيست و محمّد صلّى اللّه عليه و إله رسول خداست ؟ » حاضران گفتند : « آرى »
هامش
( 1 ) - مريم / 58 .
( 2 ) - فاطر / 28 .
( 3 ) - بقره / 121 .
( 4 ) - انعام / 106 .
( 5 ) - زخرف / 43 .
( 6 ) - اعراف / 3 .