طرد شيطان در هنگام قرائت
قرآن شيوهاى را براى قرائت متن و فهميدن معانىاش وضع كرده است و نخستين گام در اين شيوه از اين سخن خداى سبحان در قرآن آغاز مىشود :
فَإِذا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجِيمِ
« 1 » ، « هنگامى كه قرآن مىخوانى از شر شيطان مطرود به خدا پناه بر . » بنابراين ، تلاوتكنندهء آيات خدا بايد صورت شيطان و اوهام و القاءات وسوسهانگيز او را از ذهن خود دور سازد و خود را براى نشستن در محضر خداوند مهيّا و دل ، انديشه و گوش خود را براى خدا و آيات او ، فارغ و آماده كند .
دومين گام در اين شيوه را نيز از سخن خداى متعال به دست مىآوريم كه فرموده است :
وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
« 2 » ، « و قرآن را با دقّت شمرده شمرده بخوان . » منظور از « ترتيل » در قرائت همان تأمّل و شمرده خواندن و آشكار ساختن حروف و حركات است كه از باب تشبيه آن به الثغر المرتّل يعنى دندانى مرتّب و زيبا بسان پرهاى سفيد گل بابونه ، اينگونه تعبير شده است . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در ترتيل ، نمونه اعلا بوده و حفصه - همسر حضرت - گويد : رسول خدا سورههاى قرآن را با ترتيل قرائت مىفرمود بهطورى كه هر سوره ، طولانىتر از آنچه بود به نظر مىرسيد . أنس بن مالك قرائت رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله را چنين توصيف مىكند : « پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در وقت قرائت ، حروف و كلمات را بهگونهء خاصى مىكشيد . »
اين شمرده خواندن و تأمّل در قرائت ، تنها به منظور فهميدن متن قرآن و تفكّر در مفاهيم آن و سير در راههاى مختلفش است . خداى عزّ و جلّ مىفرمايد :
كِتابٌ أَنْزَلْناهُ
هامش
( 1 ) - نحل / 98 .
( 2 ) - مزّمّل / 4 .