كرد و در بر گرفت ، - الحدِيثَ : سخن را پذيرفت و حفظ كرد ، - الأمْرَ : آن كار را انجام داد و درك كرد ؛ « لا يَعِي ما يقولُ » :
آنچه را كه ميگويد انجام نميدهد ، - تِ الأُذُنُ : گوش شنيد ، - القيحُ فى الجرح : چرك در زخم جمع شد ، - الجرحُ : چرك زخم روان شد ، - العَظْمُ : استخوان شكسته جوش خورد .
الوَعَى - [ وعي ] : بانگ و فرياد و خروش .
الوُعَاء - ج أَوْعِيَة و جج أَوَاعٍ [ وعي ] : ظرف ، كاسه .
الوِعَاء - ج أَوعِيَة و جج أَوَاعٍ : ظرف ، آنچه كه در آن چيزى جمع و نگهدارى كنند .
الوِعَائِيَّات - [ وعي ] : « وِعائِيَّات البزورِ » ، و يقال لها أَيضاً « مَسْتورات البزورِ » : گياهانى كه تخم آن داخل غلاف و پوشيده باشد مانند بادام .
الوَعَّاظ - اسم مبالغهء ( الوَاعِظ ) است .
الوُعَاق - صدائى كه به هنگام راه رفتن ستور از شكم آن شنيده شود يا صداى هر چيزى .
وَعَبَ - - وَعْباً الشيءَ : همهء آن چيز را گرفت .
الوَعْب - ج وِعَاب : كوچهء پهن و فراخ .
وَعِثَ - يَوْعَثُ وَعْثاً و وَعَثاً الطريق : عبور از راه سخت شد ، - الأمْرُ كار در هم آميخت و تباه شد ، - وَعَثًا تْ يَدُه : دست او شكست .
وَعُثَ - يَوْعُثُ وُعُوثَةً الطريقُ : مرادف ( وَعِثَ ) است ، - الأَمْرُ : كار در هم آميخت و تباه شد .
الوَعْث - مص ، ، - ج وُعُث و وُعُوث : استخوان شكسته ، لاغرى ، دشوار و سخت ، راه سخت و دشوار ، هر كار دشوارى ؛ « امْرٌ وَعْثٌ » : كارى دشوار .
الوَعِث - « أَمْرٌ وَعِثٌ » : كارى كه در هم بر هم و تباه شده باشد .
الوَعْثاء - رنج و سختى ، هر خوى زشتى .
وَعَد - - وَعْداً وِعَدةً و مَوْعِداً و مَوْعِدَةً و مَوْعُوداً و مَوْعودَةً فلاناً الأمرَ و بالأَمر : آن كار را به او وعده و نويد داد ، - تِ الاْءرضُ : زمين نويد خير و بركت داد ، - وعيداً الرجُلَ : آن مرد را تهديد كرد ، - الفحلُ : شتر نعره كشيد .
الوَعْد - مص ، عهد و پيمانى كه بدان وفا نشود . گويند كه اين كلمه جمع ندارد و نيز گفتهاند كه جمع آن ( وُعُود ) مىباشد .
وَعَرَ - - وَعْراً و وُعُوراً المكانُ : آنجاى سفت و سخت شد و راه رفتن در آن دشوار گرديد ، - وَعْراً فلاناً : از بر آوردن خواسته و نياز فلانى خوددارى كرد .
وَعِرَ - يَوْعَرُ و يَعِرُ وَعَراً المكانُ : مرادف ( وَعَرَ ) است .
وَعُرَ - يَوْعُرُ وَعَارَةً و وُعُورَةً المكانُ : مرادف ( وَعِرَ ) است .
وَعَّرَ - تَوْعِيراً [ وعر ] المكانَ : آن جاى را سفت و سخت كرد ، آن جاى را وحشتناك كرد ، - الرّجُلَ : نياز او را بر نياورد ، او را از نظرى كه داشت باز داشت و منصرف نمود ، - المتكلِّمَ : سخن گوينده را قطع كرد .
الوَعْر - ج أَوْعُر و وُعُور و أَوْعار و وُعُورَة : جاى ترسناك و وحشتناك ، جاى سخت و سنگلاخ بر خلاف زمين هموار و نرم ، « مَكانٌ وَعْرٌ و طَريقٌ وَعْرٌ و مطلَبٌ وَعْرٌ » : جاى سخت و راه ناهموار و موضوعى ناهنجار ؛ « رجُلٌ وَعْرُ المعروفِ » : مرد كم خير .
الوَعِر - ج أَوْعَار : زمين سنگلاخ ، ضد نرم .
الوَعْرِيّ - من الكلام : سخن ناموزون كه مخالف ذوق و ناپسند باشد .
وَعَزَ - - وَعْزاً إليه في كذا أَن يفعلَه أو يتركَه : به او اشاره نمود كه كارى را انجام بدهد يا ندهد .
وَعَّزَ - تَوْعِيزاً [ وعز ] إليه في كذا أَن يفعلَه أو يتركَه : مرادف ( وَعَزَ ) است .
وَعَظَ - - وَعْظاً و عِظَةً ه : او را پند داد ، نصيحت كرد ، او را به توبه و توجه بدرگاه خدا و نيكو كردن اخلاق راهنمائى و تشويق كرد .
الوَعْظَة - ج وَعْظات : يك بار پند و اندرز دادن ، سخنان واعظ .
وَعَقَ - - وَعْقاً و وُعَاقاً و وَعِيقاً الفرسُ : از شكم اسب هنگام راه رفتن صدائى شنيده شد .
وَعَكَ - - وَعْكاً و وَعْكَةً الحرُّ : گرما سخت شد ، - الرّجُلُ : آن مرد از سختى بيمارى يا خستگى رنجور شد ، - تْه الحُمَّى : تب بر او سخت شد و ويرا رنجور كرد ، - وَعْكاً الشيءَ : آن چيز را خورد كرد ، - الشيءَ فى التراب : آن چيز را در خاك ماليد ، - تِ الإِبلُ عِند الحَوض : گلههاى شتر بر سر آب ازدحام كردند .
الوَعْك - مص ، مرادف ( الوَعِك ) است .
الوَعِك - آنكه دچار بيمارى شده باشد .
الوَعْكَة - مص ، اسم مره از ( وَعَكَ ) ، آرامش باد و سختى گرما ، جنگ قهرمانان ، بر زمين افتادن سخت بهنگام دويدن ، بيمارى ؛ « وعْكَةُ الحُمّى » : سختى تب ؛ « وعكةُ الأمر » : سختى كار و دشوارى .
وَعَلَ - - وَعْلًا الرجُلُ : آن مرد بر جاى بلند ايستاد و مُشرف بر ديگران شد .
الوَعْل - مص ، بزرگوار ، پناهگاه ، - ج أوعال و وُعُول و وُعُل و وَعِلَة و مَوْعَلَة ( اين دو كلمهء آخر اسم جمعاند ) ( ح ) : بُز كوهى كه داراى دو شاخ نيرومند به شكل شمشير مىباشد .
الوُعِل - ج أَوْعَال و وُعُول و وُعُل و وَعِلة و مَوْعَلَة ( و الأَخيران اسما جمعٍ ) ( ح ) : مرادف ( الوَعْل ) است .
الوَعِل - ج أَوْعَال و وُعُول و وُعُل و وَعِلَة و مَوْعَلَة ( و الأخيران اسما جمع ) ( ح ) : مرادف ( الوَعْل ) است .
الوَعْلَة - جايگاه بلند از كوه ، - من الْقَمِيص : مادگى دگمه پيراهن ؛ « وَعْلَةُ الإبريق » : دستهء آفتابه .
الوَعِلَة - اسم جمع است براى ( الوَعِل ) :
بز كوهى ، - وَعِلَات و وِعَال ( ح ) : مؤنث ( الوَعِل ) است .
وَعَمَ - - وَعْماً الديارَ : به خانه و كاشانهء خود درود فرستاد و گفت « انعمي » : پر بركت باشى و از اين قبيل است « عِمْ صباحاً » :
صبح بخير و « عِمْ مساءً » شب بخير .
وَعِمَ - - وَعْماً الديارَ : مرادف ( وَعَمَ ) است .
الوَعْوَاع - [ وعوع ] : مص ، صداى شغال يا