تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 949

مساهمون:

ص٩٤٩
امُّكَ « گفت ، - الرّجُلُ لعيالِه : براى خانوادهء ، خود كسب روزى كرد ، - اللَّحمُ فلاناً : فلانى فربه و گوشتالود شد ، ، - الشّيءَ : در زبان متداول به معناى عرضه داشتن چيزى بر روى آتش است .
الهَبَل - مص ، شأن ، - عند العامّة : و در زبان متداول به معناى گيجى و ابلهى مىباشد .
هُبَل - نام يكى از بتهاى عرب در مكه در زمان جاهليت است .
الهَبِل - حيله گر ، فريبكار ، - ( ح ) : گرگ .
الهَبَلَة - شعلهء آتش و بخار . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
هَبْهَبَ - هَبْهَبَةً [ هبهب ] الرجُلُ : شتابكرد ، از خواب بيدار شد ، - ه : او را راند ، - السّرابُ : سراب درخشيد .
الهَبْهَب - [ هبهب ] : سريع ، شتابگر .
الهَبْوَة - ج هَبَوَات و أَهْبَاء ( على غير قياس ) [ هبو ] : گرد و خاك تيره .
الهَبُوبَ - [ هبّ ] من الرياح : بادهائى كه گرد و خاك برانگيزند .
الهَبُوبَة - [ هبّ ] من الرياح : مرادف ( الهَبُوب ) است .
الهَبُور - ( ح ) : عنكبوت ، كاردونك .
الهَبُّور - ريزه‌هاى كاه و مانند آن كه بر جاى ماند ، ذره‌هاى پراكنده در هوا كه بر اثر وزش باد ايجاد شود .
الهَبُوط - زمين پر نشيب .
الهَبُول - زن فرزند مرده .
الهَبِيب - [ هبّ ] من الرياح : مرادف ( الهَبُوب ) است .
الهَبيد - ( ن ) : حنظل ، دانهء حنظل .
الهَبِيدَة - يك دانه حنظل .
الهَبِير - ج هُبُر و أَهْبَرة : زمين هموار و مطمئن .
الهُبيْرَة - ( ح ) : كفتار .
الهَبِيط - لاغر و كمر باريك .
الهَبِيل - ابله و گيج . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
هَتَّ - - هَتّاً [ هتّ ] ه بكذا : از او دربارهء چيزى نكوهش كرد . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
الهُتَاف - مص ، صداى رسا و بلند ؛ « عاصِفَةُ مِنَ الهُتَاف » ابراز احساسات شديد .
الهَتَّافَة - « قوسٌ هَتَّافَةٌ » : كمان نرم و صدادار .
الهُتامَة - آنچه كه از چيزى شكسته شده باشد .
هَتَرَ - - هَتْراً عِرْضَ فلانٍ : آبروى فلانى را ريخت ، - الكِبَرُ فلاناً : پيرى او را خرفت كرده است .
هَتَّرَ - تَهْتِيراً [ هتر ] عِرْضَ فلانٍ : در ريختن آبروى او مبالغه كرد .
الهُتْر - از دست رفتن خرد به علت پيرى يا بيمارى يا اندوه و غم .
الهِتْر - ج أَهْتَار : دروغ ، بلا ، امرى شگفت ، گفتار پوچ و غلط ، نيمهء اول شب .
هَتَّفَ - - هَتْفاً و هُتَافاً تِ الحمامةُ : كبوتر آوا و يا صدا در داد ، - فلانٌ بِفُلانٍ : بفلانى نهيب داد ، او را ستود ، - بحياتِه : به او زنده باد گفت .
هَتَّفَ - تَهْتِيفاً [ هتف ] تِ الحمامةُ : كبوتر ناليد .
الهَتْف - مص ، صداى رسا و بلند .
الهَتفَى - « قَوْسٌ هَتَفَى » : كمان نرم و با صدا .
هَتَكَ - - هَتْكاً السترَ و نحوَه : پرده و مانند آن را دريد ، پرده را از جاى خود كند و يا بريد ، قسمتى از پرده را دريد تا آنچه كه در پس آن است آشكار شود . ، - الثّوبَ : جامه را بدرازا بريد .
هَتَّكَ - تَهْتِيكاً [ هتك ] السترَ : به معناى ( هَتَكَه ) مىباشد و تشديد براى مبالغه است .
الهَتِك - « ثوبٌ هَتِكٌ » : جامهء پاره .
الهُتْكَة - اسم است از ( هَتَكَ السِّتْرَ ) ، ساعتى از شب .
هَتَلَ - - هَتْلًا و هُتُولًا و تَهْتالًا و هَتَلاناً تِ السماءُ : آسمان پياپى باريد .
الهُتَّل - « سحائبُ هُتَّلٌ » : ابرهاى باران زا و پى در پى .
الهَتَلانُ - باران نرم و آهسته و دائم .
هَتَمَ - - هَتْماً فاه : دندانهاى پيشين او را شكست ، ، - الثّنيّةَ : دندانهاى پيشين ( ثنايا ) را شكست .
هَتِمَ - - هَتَماً : دندانهاى ثنايا ( پيشين ) او از بيخ شكست .
هَتَّمَ - تَهْتِيماً [ هتم ] ه بالضرب : با زدن او ، ويرا ناتوان كرد .
الهَتْماء - مؤنث ( الأَهْتم ) است ، آنكه دندانهاى پيشين او از بيخ شكسته شده است .
هَتَنَ - - هَتْناً و هُتُوناً و هَتَنَاناً و تَهْتَاناً تِ السماءُ : آسمان پياپى باريد ، - الدّمعُ : اشك از ديده روان شد .
الهَتْن - باران پى در پى .
الهَتُوف - « قوسٌ هَتُوفٌ » : كمانى نرم و با صدا ؛ « حَمَامَةُ هَتُوفٌ » : كبوتر پر صدا و بسيار آواز ؛ « ريحٌ هَتُوفٌ » : بادى كه سر و صدا داشته باشد ؛ « سحابةٌ هَتُوفُ » : ابرى كه با رعد و صدا باشد .
الهَتُون - « سحابٌ هَتُونٌ » ج هُتُن و هُتَّن : ابرى كه داراى باران پياپى است ؛ « عَيْنٌ هَتُونُ الدمعِ » : چشمى كه از آن اشك روان باشد .
الهَتِيكَة - رسوائي .
هَثَمَ - - هَثْماً ه : آن را كوبيد تا گرد شد ، - له من مالِه : از دارائى خود يك بار به او بخشيد .
هَجَّ - - هَجّاً و هَجِيجاً [ هجّ ] البيتَ : خانه را ويران كرد ، - فُلانٌ مِنَ الظَّلم و غَيرِه : از زور ستم و جز آن متنفر گرديد . اين كلمه در زبان متداول رايج است ، - هَجِيجاً تِ العينُ : چشم به گودى افتاد ، - تِ النّارُ : آتش افروخته شد و صداى افروختن آن به گوش رسيد .
الهُجّ - يوغ كه بر گردن گاو نهند .
هَجَا - - هَجْواً و هِجَاءً و تَهْجاءً [ هجو ] ه : زشتيهاى او را بر شمرد و به او ناسزا گفت ، - هَجْواً و هِجَاءً و تَهْجَاءً و هَجَاوَةً اليومُ : گرماى روز طاقتفرسا شد ، ، - هَجْواً و هِجَاءً و هَجَاءً : خواند .
هَجَّى - تَهْجِيَةً [ هجو ] الحروفَ : حروف را بر شمرد ، - اللَّفظَةَ : حروف آن لفظ را شمرد