المُدَمِّرَة - ج مُدَمِّرات [ دمر ] ( اع ) : كشتى موج شكن واژ درافكن ، رزمناو .
المُدَمَّس - [ دمس ] ( ط ) : غذائى است كه از باقلاى پوست كنده و ترشى و نمك و روغن تهيه مىشود .
المَدْمَع - ج مَدَامِع [ دمع ] : جاى اشك ، مجراى اشك .
المِدْمَك - [ دمك ] : آنچه كه با آن خمير نان را پهن كنند .
المُدْمِن - [ دمن ] على : معتاد ، پيوسته كار .
المَدْمُوغ - [ دمغ ] : آنكه سر او شكافته شده تا بدماغ رسيده است .
مَدَّنَ - تَمْدِيناً [ مدن ] المدائنَ : شهر سازى و آبادانى كرد .
المُدَنَّر - [ دنر ] : « الثَوْبُ المُدَنَّر » : جامه اى كه بر روى آن نقش و نگارى بسان دينار باشد .
المُدْنِف - [ دنف ] : مشرف به مرگ ، كسى كه در حال جان كندن است .
المُدَنِّق - [ دنق ] : آنكه از شدت سرما مرده است .
المُدْهامَّة - [ دهم ] : « حديقةٌ مُدْهامَّةٌ » : باغ سر سبز و پر از طراوت و سبزى .
المُدْهُن - ج مَدَاهِن [ دهن ] : روغن دان ، دبهء روغن .
المُدْهِن - [ دهن ] : چرب ، روغنى .
المَدهُوس - [ دهس ] : آنكه ماشين به او سخت زده و از روى وى گذشته است .
المَدْهُوش - [ دهش ] : سرگردان و آشفته .
المَدُود - [ دود ] : « طَعامٌ مَدُودٌ » : غذائى كه در آن كرم افتاده است .
المَدُوف - [ دوف ] : « دواءٌ مَدُوفٌ » : داروئيكه در آب ذوب و حلّ شده باشد .
المُدَوَّر - [ دور ] : آنچه كه بر شكل دايره باشد .
المَدْوَرَة - [ دور ] : پاشنهء درب .
المِدْوَك - [ دوك ] : سنگى كه بر روى آن يا با آن عطر سايند .
المَدْوُوف - [ دوف ] « دواءٌ مَدْوُوفٌ » : مرادف ( المَدُوف ) است .
المُدَوَّن - [ دون ] : تدوين شده ، ثبت شده .
المُدْيُ - ج أَمْداء [ مدي ] : پيمانه ايست در سوريه و مصر كه معادل 19 صاع است .
المَدِيّ - ج أَمْدِيَة [ مدي ] : حوض كه گرداگرد آن سنگ نباشد ، آب كه از حوض روان شود و پليد گردد .
المِدْيان - ج مَدَايِين [ دين ] : آنكه بسيار به مردم وام دهد يا وام ستاند ، اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود .
المُدِيء - [ دوأ ] : بيمار .
المُدْيَة - [ مدي ] : پايان و نهايت ، - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيات : كارد يا تيغ بزرگ ؛ « مُدْيَةُ القَوْس » : قبضهء كمان .
المَدْيَة - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيَات و مُدَيَات [ مدي ] : تيغ بزرگ ، چاقوى آشپزخانه .
المِدْيَة - ج مُدىً و مِدىً و مُدْيَات و مُدَيَات [ مدي ] : مرادف ( المَدْية ) است .
المَدِيح - ج مَدَائِح : آنچه كه با آن ستايش كنند .
المَدِيد - [ مدّ ] : علف و گياه ، يكى از بحور عروضى شعر است ، - ج مُدُدٌ : كشيده و دراز ؛ « عُمُرٌ مَدِيدٌ » : عمر طولانى ؛ « قَدٌّ مَدِيدٌ » :
قامت بلند ؛ « فلانٌ مديدُ القامة » : او قد و قامت بلند دارد .
المُدَيْدَة - [ مدّ ] : زمانى كوتاه .
المَدِيدَة - [ مدّ ] : كشيده شده ، بلند ؛ « قَدَّةٌ مديدة » : زن بلند بالا .
المُدِير - [ دور ] : متصدى رسيدگى به چيزى ، ادارهء كننده بخشى يا اداره يا دايره اى از كشور ؛ آنكه عهده دار اداره عمومى يا خصوصى است ؛ « مدير التربية » : مدير امور تربيتى ؛ « مدير المؤسّسة » : رئيس مؤسسه .
المَديِر - [ مدر ] : « حائِطٌ مَديِرٌ » : ديوار گلي .
المُدِيرِيَّة - [ دور ] : بخشى از ادارهء دولتى كه زير نظر مدير كل مىباشد .
المَدِيكَة - [ ديك ] : « أَرْضٌ مَدِيكَةٌ » : زمين پر از خروس .
المُدِيم - [ دوم ] : آنكه از بينى او خون جارى مىشود .
المُدِين - [ دين ] : وام دهنده ، طلبكار .
المَدِين - [ دين ] : وام گيرنده ، بنده ، بدهكار ؛ « كانَ مَدِيناً لِفُلان » : فلانى حقى بر او داشت و او مديون لطف او بود .
المَدِينَة - [ دين ] : مؤنث ( المَدِين ) است .
المَدِينَة - ج مُدْن و مُدُن و مَدَائِن [ مدن ] :
شهرستان ، شهر ( يثرب ) در كشور عربستان ؛ ؛ « مَدِينَة السّلام » : بغداد .
المَدْيُون - [ دين ] : بدهكار ، كسى كه تعهدى را بايد بپردازد .
مُذْ - از آن گاه ، از آن هنگام . اين كلمه از حروف جاره است و هر گاه براى زمان گذشته بيايد به معناى ( مِنْ ) مىباشد مانند :
« ما رأيْتُه مُذْ يوم الأحد » : او را از روز يكشنبه تا كنون نديدهام ، و هر گاه براى زمان حال بيايد به معناى ( في ) مىباشد مانند : « رأيتُه مُذْ شهرنا » : در اين ماه او را ديدم ، و گاهى به معناى ( مِنْ ) و ( الى ) مىآيد مانند ( ما رأيتُه مُذْ ثلاثة أيّام « : او را از سه روز قبل يا تا سه روز قبل نديدهام ، اين كلمه مخفف است از ( مُنْذُ ) بدليل آنكه ( ذال ) مُذْ را در التقاء ساكنين خبر مىدهند مانند : » مُذُ اليومِ « : از امروز .
مِذْ - مرادف ( مُذْ ) است .
مَذَى - - مَذْياً [ مذي ] الفرسَ : اسب را براى چرا روانه كرد .
مَذَّى - تَمْذِيَةً [ مذي ] الفرسَ : مرادف ( مذى ) است .
المَذَاخِر - [ ذخر ] : رودهها ، جاهاى تو خالى ، قسمتهاى پائين شكم ، رگها .
المَذَاد - [ ذود ] : چراگاه .
المَذَارِع - [ ذرع ] : آباديهاى ميان روستا و بيابان ، پاى ستوران .
المَذَارِف - [ ذرف ] : مجراى اشكها .
المَذَارِيع - [ ذرع ] : مرادف ( المَذَارِع ) است .
المَذَّاع - : كسى كه راز را پنهان نمىكند ، بيوفا ، دروغگو ، بى ثبات ؛ « ظِلٌّ مَذّاع » : سايهء كوتاه و زود گذر .