تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 741

مساهمون:

ص٧٤١
الكَوْمة - ج كُوَم و أَكْوام : مرادف ( الكُومَة ) است .
الكُومِسْيُون - ( ت ) : حق العمل در تجارت ، كارمزد - لاتين است .
الكُومِسْيُونجي - وارد كنندهء كالا از خارج كشور ( اين كلمه تركى است ) .
كَوَّنَ - تَكْوِيناً [ كون ] الشيءَ : آن چيز را ساخت و ايجاد كرد .
الكَوْن - مص ، جهان هستى .
الكُونت - به معناى امير و مرد شريف - اين كلمه لاتين است .
الْكَوْنِيّ - [ كون ] : منسوب به ( الكَوْن ) است .
الكُونيَاك - گونه اى نوشابهء الكلى كه از مي بدست مىآيد .
كَيْ - حرف تعليل است و فعل مضارع را منصوب مىكند مانند « جَاء كَي يَسْألَ » ، و بر ماىِ استفهاميه نيز مىآيد مانند « كَيْمَ جِئتَ » : يعنى براى چه آمدى ، كه در اينجا حرف جر است ، و گاهى ( هاء ) به آن متصل مىشود مانند : « كَيْمَه » همچنان كه گويند « لِمَه » يعنى براى چه ، و بر سرماى مصدرى نيز مىآيد مانند « يُرجّى الفتى كيما يَضُرُّ وَيَنْفَعُ » ؛ و بر ( أن ) مصدرى كه مضمر است نيز مىآيد مانند « جِئْتُك كي تُكْرِمَني » كه اغلب بعد از آوردن لام به كار برده مىشود مانند ( جِئْتُكَ لِكَي تُكرِمَنِي ) بسوى تو آمدم كه مرا اكرام كنى .
الكَيَّاد - [ كيد ] : بسيار حيله گر و فريب دهنده .
الكِيَاسَة - [ كيس ] : مص ، دور انديشى و هوشيارى ، زيركى .
الكَيَّال - [ كيل ] : آنكه بار را وزن مىكند ، قپاندار .
الكِيَالَة - كيل كردن ، دستمزد كيل كننده ، مزد قپاندارى .
الكِيَان - [ كون ] : مص ، خوى ، سرشت ، طبيعت شخص ؛ « كِيانُ البلادِ » : موجوديت كشور .
كَيْتَ و كَيْتَ - و گاهى با كسره « كَيْتِ و كَيْتِ » تلفظ مىشود و معناى آن كنايه از گفتار و خبر است ؛ قال فلان كيتَ و كيتَ « يا » كيتَ كَيْتَ « : فلانى چنان و چنين گفت . اين تعبير بايد دو بار گفته شود .
الكَيَّة - [ كوي ] : اسم مرة از ( كَوى ) است ، جاى داغ كردن .
الكَيْثَر - [ كثر ] : بسيار .
الكَيْد - [ كيد ] : مص ، - ج كِيَاد : مكر ، فريب ، جنگ ، حيله و خدعه .
الكَيْذُبَان - [ كذب ] : بسيار دروغگو ، مرادف ( الكَذُوب ) است .
الكَيْذَبَان - [ كذب ] : بسيار دروغگو ، مرادف ( الكذُوب ) است .
الكِير - ج أَكْيَار و كِيَرَة [ كير ] : دَم آهنگرى .
كِيرياليسُون - اين كلمه يونانى است كه از ( كِير ) به معناى آقا و ( ألِيسُون ) به معناى رحم كن تركيب شده است .
كَيَّسَ - تَكْيِيساً [ كيس ] ه : او را خردمند و دور انديش ساخت ، آن چيز را در كيسه نهاد .
الكَيْس - [ كيس ] : مص ، خرد و ظرافت و هوشيارى ، بخشندگى ، دانائى ، گروه .
الكِيس - [ كيس ] : دور انديشى و دقت در كارها ، - ج أَكْيَاسُ و كِيَسَةٌ : كيسه اى كه در آن پول و يا دانه‌ها نهند ؛ « كِيسُ البَوْغ » و « كيس الغُبيرات » ( ز ) : كيسه يا غلافى كه زير گُل قرار دارد .
الكَيِّس - ج أَكْيَاس و كَيْسَى [ كيس ] : ظريف ، با هوش ، خوش فهم و با ادب ، و در زبان متداول به آن ( كُوَيِّسْ ) گويند .
الكيْسَى - [ كيس ] : مؤنث ( الأَكْيس ) است .
الكَيِّسَة - ج كِيَاس [ كيس ] : مؤنث ( الكَيِّس ) است .
كَيَّفَ - تَكْييفاً [ كيف ] الشيءَ : آن چيز را بُريد و چند قسمت كرد ، براى چيزى كيفيت معلومى تعيين كرد ، - الهواءَ : گرماى هوا را به وسيله كولر يا فن كوئل كم يا زياد كرد ، - ه : به او ( كيفَ حالُك ) گفت ، - ه عند العامَّه فَكَيَّفَ : او را شاد كرد و شاد شد .
كَيْفَ - اسمى است مبهم و مبنى بر فتح كه بيشتر براى پرسش به كار مىرود مانند « كَيْفَ زيدٌ » : زيد چگونه است ؟ و گاهى به معناى شرط مىآيد كه با ما و يا بدون ما آيد مانند « كَيْفَما تَصْنَع اصنَع » ؛ « كِيفَ لِي بفُلَانِ » كه پاسخ آن « كُلُّ الكَيْف » بگونه ى مجرور مانند اسمهاى معرب مىآيد و گاهى با فتحه و ابقاء حالت آن مانند « كَيْفَما كانَ الحال » : يعنى به هر صورت كه باشد آورند .
الكَيْف - [ كيف ] عند الحكماء : يكى از مقولات دهگانه ارسطو است كه بر حالت و هيأت و صفت دلالت دارد مانند سفيدى و سياهى ، - عندَ العَامَّة : و در زبان متداول به معناى طبيعت و خوشحالى است .
الكَيْفِيَّة - ج كَيْفِيَّات [ كيف ] : چگونگى ، كيفيت ؛ « كَيفيَّةُ الْعَملِ » ؛ « كيفيةُ الاستعمال » ؛ « كيفيَّةُ الشَّيء » : صفت و حالت يا چگونگى چيزى يا كارى است .
كَيَّلَ - تَكْيِيلًا [ كيل ] القَمحَ و غيرَه : گندم و جز آن را پيمانه كرد .
الكَيْل - [ كيل ] : مص ، - ج أَكْيال : پيمانه كه با آن وزن كنند ، آتش كه از فندك پراكنده شود .
الكَيْلَة - ج كَيْلَات [ كيل ] : اسم مرّة از ( كال ) است ، ظرفى كه با آن پيمانه كنند ، - فى بَرّ الشّام : و در اصطلاح شام عبارت از دو مُدّ است كه هر مُدّ مساوى با 18 ليتر تقريبى مىباشد .
الكِيلَة - [ كيل ] : اسم نوع از ( كالَ ) است .
الكِيلُوس - مايعى است سفيد رنگ كه چكيدهء غذاهاى هضم شده مىباشد .
الكِيلُوغرام - كيلو گرم كه هزار گرم و هر گرم 24 / 1 وقِيّه است - اين كلمه يونانى است .
الكِيمَاوِي - منسوب به ( الكيميا ) است ، دانشمند شيمى دان .
الكِيمَويّ - منسوب به ( الكيميا ) است .
الكِيمِيّ - منسوب به ( الكيميا ) است .
الكِيمِيا - اكسيرى است كه گويند مواد معدنى را به طلا يا نقره تبديل مىكند و علم