كارها ، « على فِكْرَة » : به مناسبت چيزى .
اين تعبير را در زبان متداول « على فَوقِه » گويند .
فَكَّكَ - تَفْكِيكاً [ فكّ ] ه : آن را جدا كرد و رها نمود ؛ « فَكَّكَ عَدَداً او عِبَارَةً جَبْريَّة » :
عددى يا مسأله اى را با علم جبر حل كرد ، - المُعادلةَ ( ع ح ) : ريشهء معادلهء جبرى را بدست آورد .
فَكِةَ - - فَكَهاً و فَكَاهَةً : آن مرد بذله گو و شوخ و خوش قلب شد ، - مِنْه : از او در شگفت شد ، - لِلشَّيءِ : از آن چيز در شگفت شد ؛ « لو سَمِعتَ حَديثَ فلانٍ لَمَا فَكِهتَ لَه » : هرگاه به سخن فلانى گوش دهى از آن تعجب نخواهى كرد .
فَكَّه - تَفْكِيهاً [ فكه ] الرجُلَ : با سخنان نغز و طربانگيز خود او را سرگرم كرد ، به او ميوه خورانيد .
الفَكِه - مرد خوش قلب و خندان ، آنكه به خود ببالد ، مرد بىخيال ، خورندهء ميوه .
الفَكِهَة - ج فَكِهَات : مؤنّث ( الْفَكِه ) است .
الفَكِيهَة - مرادف ( الْفُكَاهَة ) است .
فَلَّ - - فَلاًّ [ فلّ ] السيفَ : لبهء شمشير را شكست ، - الْقَومَ : آن قوم را فرارى داد ، - - فَلاًّ عَن فُلانٍ عَقْلُه : هوش از او به در شد و سپس به هوش آمد ، - الرَّجُلُ : آن مرد از كار روى گردان شد . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
الفُلّ - [ فلّ ] ( ن ) : گياهى است از نوع زيتونى و از دستهء ياسمين ، شكوفهء آن سفيد رنگ و خوشبو است .
الفَلّ - [ فلّ ] : مص ، - ج فُلُول : شكستگى شمشير يا شكاف در لبهء آن ، - ج فُلُول و فِلَال : آنچه كه از چيزى فرو ريزد مانند ذرات آهن و جرقهء آتش ، گروه ؛ « رَجُلٌ فَلٌّ و قومٌ فَلٌّ » : مرد فرارى و يا گروه فرارى ( اين كلمه در مفرد و جمع يكسان به كار برده مىشود ) و گاهى بر وزن أَفلال و فُلُول جمع بسته مىشود .
فَلَى - - فَلْياً [ فلي ] الأَمرَ : در آن كار تأمّل نمود و آن را مورد مُطالعه قرار داد ، - رأْسَه اوْ ثَوبَه : سر و لباس خود را از شپش پاك كرد .
فَلَّى - تَفْلِيَةً رأْسَه أو ثوبَه : مرادف ( فلاه ) است .
الفَلَا - [ فلو ] : جمع ( الفَلَاة ) است ، در زبان متداول به معناى جاى بىسقف و باز مىباشد ؛ « نامَ في الْفَلا » : در جائى كه سقف ندارد خوابيد .
الفُلَّى - [ فلّ ] : « كتيبةٌ فُلَّى » : هنگ فرارى .
الفَلَاة - ج فَلَوَات و فَلًا و فُلِيّ و فَلِيّ ، و جمع فَلًا أَفْلَاء [ فلو ] : بيابان وسيع و بزرگ .
الفَلَاح - الفوز ، كاميابى ، رهائى يافتن ؛ « حَيَّ على الْفَلاح » : به راه راستى و كاميابى بشتابيد ، خوشوقتى ، پايدارى و بقاء .
الفَلَّاح - ج فَلَّاحة و فَلَّاحُون : كشاورز ، كرايه كنندهء ستوران ، ناوى ، مردم كوهستان و روستا به هر شكل و صورت .
الفَلَاحَة - مرادف ( الفِلاحَة ) است .
الفِلَاحَة - كشاورزى ، شخم زدن .
الفَلَّاس - فروشندهء سكههاى فلزى .
الفُلَاقَة - ج فُلَاق : پاره اى چيزى .
فُلان - كنايه از انسان است و بدون ( الْ ) به كار برده مىشود اما اگر ( الْ ) بر آن درآيد ويژهء غير انسان مىشود مانند ( رَكِبْتُ الفُلانَ ) :
بر فُلان چيز سوار شدم .
فُلَانةُ - مؤنّث ( فلانٌ ) است و حكم آن مانند ( فُلانْ ) است با اين تفاوت كه ممنوع از صرف است مانند « جاءت فُلانَةُ »
الفِلَايَة - [ فلي ] : مرادف ( التفْلِيَة ) است .
فَلَتَ - - فَلْتاً : رهائى يافت ، - ه : او را نجات داد ، آزاد كرد .
الفَلْت - مص ؛ « تِبغُ فَلْتٌ » : تنباكوى بسته بندى نشده .
الفَلَت - نجات يافتن ، رهائى .
الفُلَّة - [ فلّ ] ( ن ) : واحد ( الفُلّ ) است .
الفَلَّة - [ فلّ ] : شكستگى لبهء شمشير ، و در زبان متداول به معناى انصراف است .
الفِلْتَان - « فرسٌ فِلْتان » : اسب تيزرو ، تندرو .
الفَلَتَان - « رجُلٌ فَلَتَان » : مرد دلير و ماجراجو ؛ « فَرَسُ فَلَتَان » : اسب تيزرو ، تندرو .
الفَلْتَة - ج فَلَتَات : اسم مرّة از ( فَلَتَ ) است ، آخرين شب ماه يا آخرين ماه ، كارى نااستوار كه سُست انجام شده باشد ؛ « خَرَجَ الرَّجُلُ فَلْتَةً » : آن مرد ناگهان خارج شد ؛ « فَلَتَاتُ الكَلام » : اشتباهات و ناهنجاريهاى سخن .
الفَلَتِيّ - مرد آلوده به گناه . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
فَلَجَ - - فَلْجاً و فُلُوجاً الشيءَ : آن را به دو نيم تقسيم كرد ، - الحرَّاثُ الأَرضُ : كشاورز زمين را شخم زد .
فَلِجَ - - فَلَجاً و فَلَجَةً : به بيمارى فلج مبتلا شد ، ميان قدمها يا دستها يا دندانهاى او فاصله افتاد .
فُلِجَ - به بيمارى فلج مبتلا شد .
الفَلْج - مص ، - ج فُلُوج : نيمهء چيزى .
الفِلْج - نيمهء چيزى ، پيمانهء كيل .
الفَلَج - مص ، بامداد ، فلج شدن .
فَلِحَ - - فَلَحاً : لب پائين او شكافته شد .
الفَلْح - مص ، - ج فُلُوح : شكاف .
الفَلَح - شكافى كه در لب پائين باشد ، پيروزى ، رهائى ، خوشوقتى ، بازماندن .
الفَلْحَاء - « شَفَةٌ سُفْلى فَلْحاء » : لب زيرين كه شكافته شده باشد .
الفَلَحَة - شكافى در لب پائين .
فَلَذَ - - فَلْذاً له من المال شيئاً : چيزى از مال را براى او كنار گذاشت .
فَلَّذَ - تَفْليذاً [ فلذ ] الشيءَ : آن چيز را پاره پاره كرد .
الفِلْذ - ج أَفْلَاذ : كبد شتر .
الفِلْذَة - ج فِلَذ و فِلْذ و أَفَلاذ : پاره اى از جگر يا گوشت يا طلا و جُز آنها .
الفُلُزّ - نوعى مس سفيد رنگ ، خرده آهن ، بر جواهرات نيز اطلاق مىشود .
الفِلَزّ - مرادف ( الفُلُزّ ) است .