تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 657

مساهمون:

ص٦٥٧
فَخَّرَ - تَفْخِيراً [ فخر ] ه على فلان : او را بر ديگرى برترى داد .
الفَخْر - مص ، بزرگى ، فضيلت ، بزرگوارى .
الفَخَر - مترادف ( الفَخْر ) است .
الفُخْرَة - مترادف ( الفَخْر ) است .
فَخْفَخَ - فَخْفَخَةً [ فخفخ ] الرجُلُ : بىدليل ناز و فخر كرد .
الفَخْفَخَة - [ فخفخ ] : مص ، فَخر فروشى بيهوده ، صداى به هم خوردن ورق كاغذ و يا پيراهن جديد و مانند اينها .
فَخُمَ - - فَخَامَةً : بزرگ و تنومند شد ، مقام و منزلت او بزرگ شد .
فَخَّمَ - تَفْخِيماً [ فخم ] ه : او را بزرگ داشت و از وى تجليل نمود ، - الحُرُوفَ فى اللَّفظ : حروف را با صداى درشت تلفظ كرد ، بىاماله خواند .
الفَخْم - آنكه بلند مرتبه باشد ، مِنَ المَنْطِق : و در علم منطق به آن ( الجَزْل ) گفته مىشود .
الفَخُور - آنكه بر خود ببالد و بسيار افتخار كند .
الفَخِير - مرادف ( الفَخُور ) است .
فَدَى - - فَدىً و فِدىً و فِدَاءً [ فدي ] الرجُلَ من الأَسْرِ و نحوِه : او را با مال يا جُز آن رها ساخت ، - فُلاناً بِنَفسِه : به او « جُعِلْتُ فِداكَ » : فدايت شوم گفت .
فَدَّى - تَفْدِيَةً [ فدي ] فلاناً بنفسِه : مرادف ( فَداه ) است .
الفَدَى - [ فدي ] : مص ، آنچه از مال و مانند آن كه بعنوان فديه دهند ، تاوان .
الفِدَى - [ فدي ] : مص ، مرادف ( الفَدَى ) است ؛ « فِدَاك ابي و فِدىً لَكَ أَبى » : پدرم فداى تو شود كه مفهوم دعا و ستايش را دارد و گاهى فعل حذف مىشود و گفته مىشود « بِابي التّلْميذِ المُجْتَهِد » : پدرم فداى دانش آموز كوشا ؛ « فِدَى كذا » : فداى چيزى مانند آزاد كردن يا نوشتن مطلبى ؛ « مَاتَ فِدَى الوَطَن » : فداى ميهنش شد و مُرد .
الفَدَاء - ج أَفْدِية [ فدي ] : حجم چيزى ، انبار يا مخازنى كه در آن گندم و جو يا خُرما ذخيره كنند ، جائى كه در آن بازرگان متاع و غلات خود را قرار مىدهد .
الفِدَاء - [ فدي ] : مص ، آنچه از مال و مانند آن كه در برابر آزادى ديگرى دهند .
الفِدَائِيّ - [ فدي ] : آنكه با فداكارى به مسائل مهم و خطرناك مىپردازد ؛ « جُنْدِيُّ فِدائِيّ » : سرباز فدائى .
الفَدَام - ج فُدُم : مترادف ( الْفِدَام ) است به معناى آبكش كه از تورى كوچك يا پارچه اى نازك تهيه كنند .
الفِدَام - ج فُدُم : آب صاف كن كوچك يا پارچه اى كه بر دهانهء لولهء آفتابه براى تصفيهء آب بندند ، پارچه اى كه جلوى دهان شتر را ببندند تا چيزى نخورد يا نگزد ، پوزبند .
الفَدَّام - مرادف ( الفِدام ) .
الفِدَامَة - پارچه اى كه بر دهان شتر براى جلوگيرى از خوردن يا گزيدن بندند .
الفَدَّامَة - مرادف ( الفِدَام ) براى صاف كن است .
الفَدَان - ج فُدُن و أَفْدِنَة و فَدَادِين : دو گاوى كه براى شخم زدن به يكديگر بسته شده باشند .
الفَدَّان - ج فُدُن و أَفْدِنَة و فَدَادِين : مرادف ( الفَدَان ) است ، كشتزار ، - فِى المسَاحَة : معادل 4200 متر است ؛ « فَدَّانُ الأَرضِ » : در اصطلاح كشاورزى مساحت زمينى است كه دو گاو در يك روز شخم زنند .
فَدَحَ - - فَدْحاً ه الأَمرُ الحِمْلُ أو الدَّيْنُ : آن امر يا بار يا بدهى بر او سنگينى كرد و برايش گران تمام شد .
فَدَّرَ - تَفْدِيراً [ فدر ] الحجارة : سنگ را شكست و به تكه‌هاى ريز درآورد .
الفَدَر - ج فُدُور ( ح ) : بز كوهى .
الفِدْرَة - ج فِدَر : يك پاره گوشت پخته و سرد ، قسمتى از كوه يا پاسى از شب .
فَدِعَ - - فَدَعاً : مچ دست يا پاى او پيچيده و كج شد .
فَدَّعَ - تَفْدِيعاً [ فدع ] ه : مچ دست و يا پاى او را پيچاند و كج كرد .
الفَدَع - كجى مچ دست و يا پا ، كجى مفصلها يا رگ به رگ شدن آنها .
الفَدْعَاء - مؤنث ( الأَفْدَع ) است .
الفَدَعَة - جاى پيچ خوردگى يا رگ به رگ شدن مفاصل .
فَدَغَ - - فَدْغاً ه : او را ضربه زد .
فَدَمَ - - فَدْماً الإِبريقَ و على الإِبريق : دهانهء لولهء آفتابه را با پارچهء صاف كن بست .
فَدُمَ - - فُدُومَةً و فَدَامَةً : نادان و احمق شد .
فَدَّمَ - تَفْدِيماً [ فدم ] فمَ الآنيةِ : روى ظرف را با پارچه يا تورى پوشانيد .
الفَدْم - ج فِدَام : نادانى كه از گفتن ناتوان باشد ، احمق ، آنكه خون او غليظ باشد .
الفَدْمَة - مؤنّث ( الْفَدْم ) است .
فَدَّنَ - تَفْدِيناً [ فدن ] الإِبلَ : شتر را فربه كرد ، - البناءَ : ساختمان را بلند ساخت ، - الثّوبَ : پيراهن را به رنگ سرخ درآورد .
الفَدَن - ج أَفْدَان : ساختمان پايان يافته ، ماده ايست سرخ رنگ .
الفَدُور - ج فُدُر ( ح ) : بز كوهى .
الفَدُّوم - پارچه يا تورى كه براى صاف كردن آب يا غذا از آن استفاده كنند .
الفِدْيَة - ج فِدًى و فِدَيَات [ فدي ] : آنچه كه بعنوان فديه و تاوان بپردازند .
الفَذّ - [ فذّ ] : مص ، - ج أفذاذ و فُذُود : يگانه ، تنها ، اولين سهام قمار .
فَذْلَكَ - فَذْلَكَةً [ فذلك ] الحسابَ : حسابرسى كرد ، حسابرا تمام كرد .
الفَذْلَكَة - [ فذلك ] : مص ، خلاصهء حساب و جز آن .
فرَّ - فَرّاً و فِرَاراً و مَفَرّاً و مَفِرّاً : گريخت ، از راه مكر و حيله به اين سو و آن سو رفت ، - الى الشَّيْءِ : بسوى آن چيز رفت ، - - فُرّاً و فَرَاراً و فِراراً و فُراراً عَنِ الأمر : بدنبال آن كار گشت و كاوش نمود .
الفَرّ - [ فرّ ] : مص ، فرار كننده ( اين كلمه در مذكر و مؤنث و مفرد و جمع يكسان به كار
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 657 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار