تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 50

مساهمون:

ص٥٠
الازْهِرَار - [ زهر ] : مص ، طرز و شكل بيرون . آمدن شكوفه‌هاى درخت و آرايش گلها ؛ مانند خوشهء انگور كه گونه‌اى از شكوفه كردن درخت مو است .
الأَزْهَرَانِ - [ زهر ] : خورشيد و ماه .
أَزْهَقَ - إزْهَاقاً [ زهق ] الباطلَ : باطل را نابود كرد ، - السهْم : تير را از هدف گذرانيد ، - تِ الناقةُ السرجَ : ماده شتر زين را جلو برد و آن را بر گردن خود انداخت ، - فى السَّيرِ : در راه رفتن شتاب كرد .
أَزْهَمَ - إزْهَاماً [ زهم ] العظمُ : استخوان مغزدار شد .
أَزْوَجَ - إزْوَاجاً [ زوج ] بينهما : آن دو را با هم پيوند داد .
ازْوَارَّ - ازْوِيْرَاراً [ زور ] عنه : از او روى گردانيد و عدول كرد .
ازْوَرَّ - ازْوِرَاراً [ زور ] عنه : از او روى گردانيد و عدول كرد .
الأَزْوَر - م زَوْرَاء ، ج زُوْر [ زور ] : آنكه كجى يا خميگى داشته باشد ، كج ، آنكه با گوشهء چشم نگاه كند .
الأَزْوَط - [ زوط ] : آنكه يك چشمش تنگتر از چشم ديگرش است يا حدقهء آن منحرف است . اين كلمه در زبان متداول رايج است .
ازْوَلَّ - ازْوِلَالًا [ زول ] الشيءُ : مرادف ( زال ) است و به معناى آن چيز تكان خورد مىباشد .
ازْيَانَّ - ازْيِينَاناً [ زين ] : مطاوع ( زَيَّنَ ) است و به معناى آراسته شد مىباشد .
الأَزْيدَ - [ زيد ] : افعل التفضيل از كلمهء ( زادَ ) است .
الأَزِيز - [ أزّ ] : آواز رعد ، سرما .
أَزْيَنَ - إزْيَاناً [ زين ] هُ : معادل ( زانَهُ ) است و به معناى آن را آراست مىباشد .
ازْيَنَّ - ازْينَاناً [ زين ] : مطاوع ( زَيَّنَ ) است .
ازَّيَّنَ - ازِّيَّانَا [ زين ] : مطاوع ( زَيَّنَ ) است .
أَسَّ - - أَسّاً [ أسّ ] الدارَ : حدود خانه را پىريزى كرد و آن را ساخت .
الأسّ - ج إساس : پى و پايهء ساختمان ، آغاز هر چيزى ، - ( ع ح ) : دليل و راهنماى حساب .
الأَسّ - ج إسَاس : مرادف ( الأُسّ ) است .
الإسّ - ج إسَاس : مرادف ( الأُسّ ) است .
أَسَا - يَأْسُو أَسْواً و أَساً [ أسو ] الجرحَ : زخم را درمان كرد ، - الرَّجُلَ : آن مرد را دلدارى داد و تسليت گفت ، - بينَهم : ميان آنها را آشتى داد ، - هُ بفلانٍ : فلانى را بر او سرور و پيشوا گردانيد .
أَسَّى - تَأْسِيَةً [ أسو ] الرجلَ : آن مرد را دلدارى و تسليت گفت ، آن مرد را درمان كرد ، به آن مرد كمك و يارى كرد .
أَسَاءَ - اسّاءَةً [ سوأ ] الشيءَ : آن كار را تباه كرد ، - التصرّفَ : كارها را خوب انجام نداد ؛ « اسَاءَ مُعامَلَتَه » : با او بدرفتارى كرد ، - الاسْتعمالَ : از حق تجاوز و افراط كرد ، - بهِ الظنَّ : به او بد گمان شد ، - اليه : به او بد كرد ، - هُ : او را خشمگين و اندوهگين كرد .
الإسَاء - ج آسِيَة [ أسو ] : دارو .
الإسَاءَة - [ سوأ ] : مص ، بدى كردن ، ناسزا گفتن ، زيان .
أَسَاحَ - إسَاحَةً [ سيح ] هُ : او را به سياحت وادار كرد ، - الفرسُ بِذَنَبِهِ : اسب دم خود را فرو هشت
الأَسَاحِل - [ سحل ] : مجاري آب .
أَسَادَ - إسَادَةً [ سود ] تِ المرأَةُ : آن زن بچهء سياه زائيد ، آن زن بچهء بزرگوار زائيد .
أَسَارَ - إسَارَةً [ سير ] الرجلَ : آن مرد را به رفتن واداشت .
الإسَار - [ أسر ] : بند چرمى يا دوال ؛ « وَقَعَ فى اسَارِهِ » : دنباله‌رو او شد .
الأَسَارِير - [ سرّ ] : زيبائيهاى چهره .
الأَسَارِيع - [ سرع ] : خطوط و نشانه‌ها در كمان ، - ( ح ) : به واژهء ( السرفة ) مراجعه شود .
أَسَاسَ - إسَاسةً [ سوس ] هُ الناسُ : مردم او را به رياست خود برگزيدند ، - الطَّعامُ : در غذا شپشك افتاد ، - تِ الشاةُ : پوست گوسفند پر از شپش شد
الأَسَاس - ج أُسُس [ أسّ ] : اساس ساختمان ، پى ساختمان ، آغاز هر چيزى ، پايه و استناد ؛ « على اسَاسٍ كذا » : بر مبناى فلان چيز ؛ لا اسَاسَ له من الصِّحَّةِ « : فلان كار اساس درستى ندارد ، - أو القاعِدَة ( ك ) : ماده‌اى مانند سوديم و پوتاسيوم و كالسيوم كه ريشهء داشته باشد كه در نتيجه آب و نمك از آن بدست آيد .
الأَسَاسِيُّ - منسوب به ( الأسَاس ) است ؛ « الحُجر الأَسَاسِيّ » : سنگ اوليهء ساختمان ؛ « السَّبَبُ الأَسَاسِي » : سبب و علت اوليهء هر چيزى .
الأَسَاطِين - [ سطن ] : جمع ( الأسطُوانة ) است ؛ « هم اساطين الزمان » : آنها دانشمندان و بزرگان زمانه‌اند .
أَسَاعَ - إسَاعَةً [ سوع و سيع ] الشيءَ : آن را ضايع كرد .
أَسَاغَ - إسَاغَةً [ سوغ ] الطعام أو الشرابَ : خوراك يا نوشيندى را به آسانى در گلو فروبرد .
أَسَافَ - إسَافَةً [ سوف ] : دارايى او از دست رفت ، فرزند او مرد ، - هُ اللَّهُ : خداوند او را نابود كرد .
أَسَاقَ - إسَاقَةً [ سوق ] هُ الماشيةَ : ستوران را به او داد تا آنها را براند .
اسَّاقَطَ - اسيقَاطاً [ سقط ] الشيءُ : آن چيز پياپى فرود آمد .
أَسَالَ - إسَالَةً [ سيل ] الماءَ : آب را به جريان انداخت ، - الجامِدَ : آن چيز جامد را گداخت يا ذوب كرد ، - غِرارَ النَّصلِ : نوك تير را دراز و تيز كرد .
أَسَامَ - إسَامَةً [ سوم ] الماشيةَ : ستوران را به چراگاه برد ، - اليه بِبَصَرِهِ : به او چشم دوخت يا او را چشم زخم زد .
أُسَامَةُ - [ أسم ] : اسم علم جنس براى شير است .
أَسْأل - إسْآلًا [ سأل ] هُ سُؤْلَهُ و سُؤْلَتَهُ و مَسأَلتَهُ : نياز وى را برآورده كرد .
أَسْأَمَ - إسْآماً [ سأم ] هُ : او را خسته و كسل كرد .
الأسبَاب - [ سبّ ] : جمع ( السّبب ) است ، « تعاطى الاسباب » : براى رفع نيازهاى زندگى داد و ستد كرد ، « اسباب السماء » : بلندىها و پهنه‌هاى آسمان .
الأسْبَاد - [ سبد ] : جامه‌هاى سياه ، « اسباد العُشب » : برآمدگى اوليه گياه .
الإسْبَانَخ - ( ن ) : گياه اسفناج .
أَسْبَتَ - إسْبَاتاً [ سبت ] : بروز شنبه درآمد .
أَسْبَحَ - إسْبَاحاً [ سبح ] هُ : او را به شنا واداشت .
أَسْبَخَ - إسْبَاخاً فى الْحَفْرِ : زمين را گود كرد تا به شوره‌زار رسيد ، - المكانُ : آن زمين شوره‌زار و سخت شد .
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 50 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار