زود خورسند شود .
أَرْوَقَ - إرْواقاً [ روق ] الليلُ : شب دامنهء تاريكى خود را گسترانيد .
الأَرْوَق - م رَوْقَاء ، ج رُوق [ روق ] : جانور شاخدار .
الأَرُوم - ج أُرُوم [ أرم ] : بن و ريشهء درخت .
الأُرُومَةِ - ج أُرُوم [ أرم ] : مرادف ( الأَرُومَة ) است .
الأَرُومَة - ج أُرُوم [ أرم ] : بن هر چيزى ، پايه و ريشهء درخت كه پس از بريدن در زمين باز مىماند ، حسب و نژاد ؛ « هو شريفُ الأَرُومة » :
او نيكنژاد است .
الأَرُون - اسم فاعل است از ( أرِنَ البعيرُ ) .
الأَرْوَنَان - م أَرْوَنَانة [ رون ] : سخت ، هر چيز سخت اعم از گرما و سرما و سر و صدا و اندوه و شادمانى .
الأَرْوَنَانيّ - [ رون ] : هر چيزى سخت از گرما و سرما و سر و صدا و اندوه و شادمانى .
الأُرْوِيَّة - ج أَرَاوِيّ و أَرَاوٍ و أَرْوَى [ روي ] ( ح ) :
ميش كوهى ، اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار برده مىشود .
الإرْوِيَّة - ج أَرَاوِيّ و أَرَاوٍ و أَرْوَى [ روي ] ( ح ) :
مرادف ( الأُرْوِيَّة ) است .
الأَرْيُ - [ أرى ] : انگبين ، عسل .
أَرْيَى - ارْيَاءً [ ريي ] الرايةَ : پرچم را نصب و استوار كرد .
الأَرِيب - م أَرِيبَة : ماهر ، خردمند و زيرك .
الأَرْيَح - [ روح ] : فراخ ، گشاد .
الأَرْيَحِيّ - [ روح ] : مرد فراخ خوى و نيكوكار .
الأَرْيَحِيَّة - [ روح ] : اين كلمه مصدر ( راحَ يَراحُ ) است ، صفتى است كه انسان را به كارهاى خوب و پسنديده و بخشش واميدارد .
الأَرْيَش - م رَيْشَاء ، ج رِيش [ ريش ] : آنكه در چهره و اطراف گوش موى بسيار داشته باشد ؛ « رجلٌ ارْيَش » : مرد توانگر .
الأَرِيض - من الأمكنة : جاى پر از گل و گياه و خوش منظره .
أَرْيَفَ - إِرْيَافاً [ ريف ] : مرادف ( رافَ ) به معناى به زمين سرسبز رسيد مىباشد ، - المكانُ : آن زمين سرسبز و بارور شد .
الأَرِيكَة - ج أَرِيك و أَرَائِك [ أرك ] : تخت آراسته و زيبا .
أَزَّ - أَزّتِ الْقِدْرُ : ديگ جوشيد و صدا كرد ، - القِدْرَ وَبِهَا : زير ديگ آتش روشن كرد تا بجوشد .
ازَاء - [ أزي ] : در برابر ، مقابل ؛ « جَلَسَ إزَاءَهُ و بِازَائِهِ » : روبروى او نشست .
أَزَاتَ - إزَاتَةً [ زيت ] : داراى روغن زيتون بسيار شد .
أَزَاحَ - إزَاحَةً [ زوح ] هُ : آن را از جاى خود دور كرد ؛ « أزاحَ ا لله العِلَلَ » : خداوند بيماريها را دوا كند ، - الأمرَ : آن كار را انجام داد .
أَزَاحَ - إزَاحَةً [ زيح ] الشيءَ : آن چيز را دور كرد و فرستاد ، آن چيز را باز كرد و بالا زد ؛ « ازَاحَ اللَّثامَ عن » : نقاب از . . . برافكند ؛ « ازاحَ السِّتارَ عن التمْثال » : پرده از روى مجسمه برداشت .
أَزَادَ - إزادةً [ زود ] هُ : به او توشه و آذوقه داد .
الأَزَادَارِخْت ( ن ) : درختى است كه بنام ( زَنْزَلَخْت ) معروف است ، داراى گلهاى ريز و آبى رنگ و چوب آن خوب و سخت مىباشد . اين كلمه فارسى است .
أَزَارَ - إزارةً [ زور ] هُ : او را به زيارت واداشت ، - هُ الشيءَ : آن چيز را بسوى او روانه كرد .
الإزَار - ج آزِرَة و أُزُر : هر پوششى براى انسان ، ملافه ، عفت و آبرو .
الأَزَارِقَة - [ زرق ] : تيرهاى از مذهب خوارج كه اصحاب نافع ابن الأزرق مىباشد . اين فرقه كشتن مخالفان و به اسارت گرفتن زنان آنها را جايز شمردهاند .
أَزَاغَ - إزَاغَةً [ زوعَ ] هُ : او را به انحراف وا داشت .
أَزَاغَ - إزَاغَةً [ زيغ ] هُ : عن الطريق : او را از راه منحرف كرد ، - الرّجلَ : آن مرد را منحرف كرد و به شك انداخت .
أَزال - إزالَةً و إزَالًا [ زول ] هُ : او را دور كرد ؛ « أزال اللَّهُ زوالَهُ » : خداوند او را نابود كند ، - الشيءَ : آن چيز را برد .
أَزَالَ - إزَالَةً و إزَالًا [ زيل ] هُ عن مكانه : او را جاى خود دور كرد .
أَزَانَ - إزَانَةً [ زين ] هُ : آن را آراست .
أَزْأَرَ - إزْآراً [ زأر ] : مرادف ( زَأَر ) است .
أَزَبَّ - إزْبَاباً [ زبّ ] العنبَ : انگور را خشك و مويز كرد .
الأَزَبّ - م زَبَّاء ؛ ج زُبّ [ زبّ ] : آنكه بر چهره و پيرامون دو گوشش موى بسيار باشد ؛ « عَاهُ ازَبّ » : سال پر بار و بركت .
ازْيَأَرَّ - ازْبِئْرَاراً [ زبر ] النباتُ أو الوَبَرُ : گياه يا كرك روئيد و برآمد ، - الشعَرُ : موى بر بدن راست شد ، - الكَلْبُ : سگ موى برافراشت - الرجلُ : آن مرد براى شر آماده شد .
أَزْبَدَ - إزْبَاداً [ زبد ] البحرُ أو القِدْرُ أو الفمُ : دريا يا ديگ يا دهان كف برآورد ؛ « ارغى الرجل و ازبَد » خشم آن مرد بسيار شد و تهديد كرد .
- السدرُ و نحوُه : درخت كنار و مانند آن شكوفه بسان كف دريا برآورد ، - الشيءُ :
سفيدى آن چيز بسيار شد .
أَزْبَنَ - إزْبَاناً [ زبن ] بيتَهُ عن الطريق : خانه خود را از سر راه دور كرد .
الأَزَّة - هيجان مجلس .
أَزَجَّ - إزْجَاجاً [ زجّ ] الرمحَ : در بن نيزه پايهء آهنى بست ، پايهء آهنى را از بن نيزه درآورد .
الأَزَجّ - م زَجَّاء ، ج زُجّ [ زجّ ] : ابروى باريك و كشيده ، شترى كه پاهايش بلند باشد .
أَزْجَى - إزْجَاءً [ زجو ] هُ : او را راه برد ، - الأمرَ آن كار را به تأخير انداخت ، - الدرهَم : آب درهم را رايج كرد .
أَزْحَفَ - إزْحَافاً [ زحف ] : به پايان آنچه كه ميخواست رسيد ، - البعيرُ : شتر خسته شد ، - الرجلُ : شتر يا اسب آن مرد خسته و درمانده شد ، - هُ طولُ السَّفَر : مسافرت طولانى او را خسته و درمانده كرد ، - بَنوُ فُلان : افراد قبيلهء فلانى بسان لشكرى بسوى دشمن شتافتند .
أَزْحَلَ - إزْحَالًا [ زحل ] هُ : او را دور كرد .