تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
الأَرْمَام - [ رمّ ] ؛ « حبلٌ ارْمَامُ » : رستى پوسيده .
أَرْمَدَ - إِرْمَاداً [ رمد ] : فقير و بىچيز شد ، - هُ : او را نابود كرد ، او را بسان خاكستر كرد ، - العينَ : چشم را دردمند كرد ، - القومُ : آن قوم در خشكسالى قرار گرفتند ، ستوران آن قوم تلف شدند .
ارْمَدَّ - ارْمِدَاداً [ رمد ] الشيءُ : آن چيز به رنگ خاكستر شد ، - تِ العينُ : چشم به سختى درد گرفت .
الأَرْمَد - م رَمْدَاء ، ج رُمْد [ رمد ] : آنكه به بيمارى چشم درد دچار باشد ، آنچه كه به رنگ خاكسترى باشد ؛ « ثوبٌ ارْمد » : جامه‌اى چركين .
أَرْمَسَ - إِرْمَاساً [ رمس ] الميتَ : مرده را دفن كرد .
أَرْمَشَ - إِرْمَاشاً [ رمش ] الرجلُ : آن مرد به علت ضعف بينائى بسيار نگريست ، - الشجرُ : درخت برگ برآورد ، درخت ميوهء خود را مانند نخود درآورد ، - فى الدمعِ : كمى اشك ريخت .
الأَرْمَش - م رَمْشَاء ، ج رُمْش [ رمش ] : آنكه چشمانش تباه شده باشد ، نيكخو ، رنگارنگ .
الأَرْمَص - م رَمْصَاء ، ج رُمْص [ رمص ] : آنكه از چشمانش چرك درآيد .
أَرْمَضَ - إِرْمَاضاً [ رمض ] الشيءَ : آن چيز را سوزانيد ، - الغنمَ : گوسفند را در بيابان گرم چرانيد ، - الرّجلَ : آن مرد را دردناك كرد ، - الأمرُ فلاناً : آن كار فلانى را به سختى خشمگين كرد ، - الحرُّ القومَ : گرما بر آن قوم سخت شد و به آنها آزار رسانيد .
أَرْمَلَ - إِرْمالًا [ رمل ] تِ المرأَةُ : شوهر آن زن مرد ، - القومُ : توشهء آن قوم تمام شد و آنها فقير و بىچيز شدند ، - القومُ زادَهم : آن قوم زاد و توشهء خود را مصرف كردند ، - النسيجَ : پارچه را نرم و نازك بافت ، - السّهمُ بالدّم : تير به خونآلوده شد .
الأَرْمَل - ج أَرَامِل و أَرَامِلة [ رمل ] : مردى كه زن خود را از دست داده باشد ، آنكه كسى را ندارد ، فقير و بىچيز ؛ « عامٌ ارْمل » م رَمْلَاء : سال بىباران و بىمنفعت .
الأَرْمَلَة - ج أَرَامِل [ رمل ] : زنى كه شوهر او مرده است ، مردان بينوا و نيازمند .
أَرِنَ - - أَرَناً البعيرُ : شتر به نشاط درآمد .
أَرَنَّ - إِرْنَاناً [ رنّ ] : صدا در داد ، صداى خود را با گريه بلند كرد ، - اليه : به سخنان او گوش داد .
الأَرِنُ : اسم فاعل از ( ارِنَ البعيرُ ) است .
أَرْنَى - إِرْنَاءً [ رنو ] الحسنُ فلاناً : زيبائى فلانى را به شگفت درآورد ، - هُ الى الطَّاعَة : او را به طاعت واداشت تا آرامش يافت و آن را ادامه داد .
الأَرْنَب - ج أَرانِب [ رنب ] ( ح ) : خرگوش كه به آن ضرب المثل ترس مىزنند ؛ اين كلمه در مذكر و مؤنث يكسان به كار مىرود ، - ( ح ) : موش كوتاه دم ، نوعى زيورآلات .
الأَرْنَبَة - ج أَرَانِب [ رنب ] : واحد ( أرنب ) است ، پردهء بينى ؛ « جَدَعَ فلانٌ ارنَبَةَ فلانٍ » : به او اهانت كرد . الأَرْهَاء [ رهو ] : اطراف ، جانبها .
الإرْهَاب - [ رهب ] : مص ، نظام حكومتى كه بر ستم استوار باشد ، حكومت ستمگرانه و جابرانه .
الإرْهَابيّ - [ رهب ] : آنكه با زور و تهديد و ترساندن خود را در رأس حكم قرار دهد ؛ « الحكم الإرْهَابِيّ » : حكومت نظامى ، حكومت قدرت و ستمگرى و وحشت .
أَرْهَبَ - إِرْهَاباً [ رهب ] هُ : او را ترسانيد .
أَرْهَجَ - إِرْهَاجاً [ رهج ] : گرد و غبار برانگيخت ، - بينَ القَوم : مردم را بر يكديگر شورانيد ، - تِ السّماءُ : بارش باران آغاز شد .
أَرْهَفَ - إِرْفَاقاً [ رهف ] السيفَ : لبهء شمشير را تيز كرد ، - بالكَلَام : بدون مقدمه سخن گفت ، - السَّمْعَ لِ أو إلى : با دقت به چيزى گوش داد .
أَرْهَقَ - إِرْهَاقاً [ رهق ] هُ : او را به بيش از توانائيش تكليف كرد ، آن را درك كرد ، - هُ اثماً : او را به ارتكاب گناهى واداشت ، - هُ ظلماً : به او ستم كرد ، - هُ عُسْراً : او را به سختى انداخت ، - الصَّلاةَ : نماز را تا آخر وقت به تأخير انداخت .
أَرْهَلَ - إِرْهَالًا [ رهل ] هُ النومُ : خواب پوست بدن او را آماسيده و متورم ساخت .
أَرْهَمَ - إِرْهَاماً [ رهم ] تِ السماءُ : آسمان باران نرم و پيوسته باريد .
أَرْهَنَ - إِرْهَاناً [ رهن ] هُ الشيءَ : آن چيز را نزد وى گرو داد ، - فلاناً : به فلانى پيش بها پرداخت ، او را ناتوان كرد ، - الميتَ القبرَ : مرده را در قبر گذارد ، - فى السلعَةِ : كالا را گران خريد ، - لِضَيْفِهِ الطعامَ و الشرابَ : پيوسته به ميهمان خود خوراك و نوشيدنى تقديم داشت .
أَرْوَى - إِرْوَاءً [ روي ] فلاناً الشعْرَ : براى او شعر روايت كرد ، - القومَ : آن قوم را سيراب كرد ، بر شتر ريسمان باربند بست .
الأَرْوَاح - [ روح ] ( ك ) : از نظر فلاسفهء پيشينيان بر موادى از قبيل جيوه يا چكيدهء برخى از داروها و يا ميوه‌ها و دانه‌هاى گياهى اطلاق مىشود ، ابليسها .
الأَرْوَام - [ روم ] : نژادى از مردم كه در مناطق شمالى درياى مديترانه سكونت دارند ، تيره‌اى از مسيحيان .
أَرْوَحَ - إِرْوَاحاً [ روح ] الماءُ : آن آب بد بوى شد ، - الشّيءَ : بوى آن چيز را دريافت ، - عليهِ حقَّهُ : حق او را پرداخت .
الأَرْوَح - م رَوْحَاء ، ج رُوح [ روح ] : آنچه كه فراخ باشد ، آنكه در راه رفتن دو پايش را گشاد گذارد .
أَرْوَدَ - إِرْوَاداً و مَرْوَداً و مُرْوَداً و رُوَيْداً و رُوَيْداء و رُوَيْدِيَةً [ رود ] في السير : نرم و آهسته راه رفت .
الأَرْوَد - [ رود ] : آنكه آهسته كار كند .
أَرْوَضَ - إرْوَاضاً [ روض ] المكانُ : آن مكان پر از گياه و داراى باغها شد ، - تِ الأرضُ مِنَ المَطَرِ : زمين از باران خيس شد .
الأَرْوَع - م رَوْعَاء ، ج رُوع و أَروَاع : آنكه زيبائى يا دليرى او تو را به شگفت آورد ، بزرگوار و تيزهوش ؛ « قَلْبٌ ارْوَعُ » : دلى كه
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 46 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار