تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 425

مساهمون:

ص٤٢٥
پاى ستور .
الرِّجْلَة - ج رِجَل ( ن ) : نام گياهى است .
الرَّجُلَة - مؤنث ( الرَّجُل ) است مانند ( المَرْءُ و المَرْأة ) .
الرُّجْلِيَّة - مترادف ( الرجُولِيَّة ) است .
رَجَمَ - - رَجْماً الرجُلُ : آن مرد با خيال و گمان سخن گفت ، - هُ : به او سنگ انداخت ، او را نفرين كرد ، به او ناسزا گفت ، او را راند و دور كرد ، از وى دورى گزيد ، - هُ فى الحَربِ او الكَلامِ او العَدْوِ : در جنگ يا سخن يا دويدن بر او چيره شد ، - القَبْرَ : بر روى قبر سنگ نهاد و آن را نشان كرد ، - عن قَومهِ : از قوم خود دفاع كرد .
رَجَّمَ - تَرْجِيماً : با ظنّ و گمان سخن گفت ؛ « رَجَّم بِالْغَيْب » : از چيزى كه نمىدانست سخن گفت ، - القَبْرَ : بر روى قبر سنگ نهاد و آن را نشان كرد .
الرَّجْم - مص ، با گمان سخن گفتن ؛ « رَجْماً بِالْغَيب » : از غيب سخن گفتن ، مفرد ( الرجُم ) است ، - ج رُجُوم : آنچه كه با آن رجم يا چيزى را پرتاب كنند .
الرُّجُم - سنگ يا نشانى كه بر روى قبر نصب كنند ، شهاب يا تيرهاى نورانى در آسمان كه به گونه‌ى ستارگانى كه در حال فرود آمدن و افتادن باشند به نظر مىرسد .
الرَّجَم - ج رِجَام : گور ، چاه ، تنور .
الرُّجْمَة - ج رُجَم و رِجَام : سنگ روى قبر ، گور ، دكه‌ى لب چاه كه بر روى آن چوب قرقره و دلو را نصب كنند ، سوراخ كفتار ، سنگ كه بر ريسمانى بسته و داخل چاه فرو برند تا گودى آن شناخته شود ، و در زبان متداول بر تپه‌ى سنگلاخ اطلاق مىشود .
الرَّجْمَة - ج رُجَم و رِجام : سنگ علامت روى قبر ، گور ، لانه و سوراخ كفتار .
الرَّجَوَانِ - [ رجو ] من البئر : دو لبه‌ى چاه .
الرَّجُوس - « بعيرٌ رَجُوسٌ » : شترى كه سخت بانگ زند .
الرَّجُوعة - مترادف ( الرُّجْعَة ) است .
الرُّجُولة - مردانگى ، كمال مرد .
الرُّجُولِيَّة - مترادف ( الرُّجُولَة ) است .
الرَّجُولِيَّة - مترادف ( الرُّجُولَة ) است .
الرَّجيَّة - [ رجو ] : خواهش ، آرزو و خواسته ؛ « ليسَ لي فى فُلانٍ رَجِيَّةٌ » : من از فلانى اميد و آرزوئى ندارم .
الرَّجِيع - ج رُجُع : آنچه كه بازگردانيده شود ، آنچه كه شتر با آن نشخوار كند ، سرگين ، جامه‌ى كهنه ، آبگير ، گياهان بهارى ، عرق ، غذاى سرد شده كه دوباره آن را گرم كنند ، - مِنَ الكلام : سخنى كه به گوينده‌اش بازگردد ؛ « بعيرٌ رَجِيعٌ » : شترى كه از فرط راهپيمائى و سفر خسته شده باشد ؛ « دَابَّةٌ رَجِيعُ اسْفَارٍ » : ستورى كه بارها به سفر رفته و بازگشته است .
الرَّجِيعة - ج رَجَائِع : « نافةٌ رجيعة » : ماده شترى كه از سفر خسته شده باشد .
الرَّجِيل - پياده ، - ج ارْجِلَة و اراجِل و اراجِيل : آنكه توانائى راه رفتن بسيار را داشته باشد ، - ج رَجْلَى و رُجَالَى و رَجَالَى ؛ « رَجُلٌ رَجِيلٌ » : مرد سخت و پُرتوان ؛ « فَرَسٌ رَجِيلٌ » : اسب پرتوان كه عرق نكند ؛ « مَكَانٌ رَجِيلٌ » : جاى دور از آبادى ؛ « كلامٌ رَجِيل » : سخن بالبداهة .
الرَّجِيم - سنگسار شده ، نفرين شده ؛ « الشيطَانُ الرَّجِيم » : ابليس ملعون .
رَحَا - - رَحْواً [ رحو ] الرَّحَى : آسياب را گردانيد ، - تِ الحَيَّةُ : مار بدور خود چنبر زد .
رَحَى - - رَحْياً [ رحي ] تِ الحيَّةُ : مار به گرد خود چنبر زد .
الرَّحَى - ( مؤنثة ) مثنَّاها رَحَوان و رَحَيَان ج أَرْحَاء و أَرْحِيَة و أَرْحٍ و رُحِيّ و رَحِيّ و أرْحِيّ [ رحي ] : آسياب ، - ج أرحَاء : ميدان جنگ ؛ « دَارَتْ رَحَى الحَرْب » : جنگ درگير شد ، دندان ؛ « طَحَنَهُ بِارْحَائِهٍ » : با دندانهاى خود آن را سابيد و نرم كرد ، سينه ، ابر ، مهتر قوم ، قبيله يا ايل كه بدنبال چراگاه نرود و در جاى خود بماند .
الرَّحَائِب - « رَحَائِبُ النخوم » : سرزمينهاى فراخ و بزرگ .
الرُّحَاب - « المكانُ الرحَاب » : مترادف ( الرَّحْب ) است .
الرُّحَاضِ - اسم است از ( رُحِضَ ) به معناى جامه‌ى شسته شده .
الرُّحَاضة - مترادف ( الغُسَالة ) است .
الرُّحَاق - مي خالص .
الرَّحَال - ج رَحَّالة : آنكه بسيار جهانگردى كند ، سازنده‌ى پالان يا پالان دوز .
الرِّحَالة - ج رَحَائِل : زين چرمين و بدون چوب اسب .
الرَّحَّالة - آنكه بسيار جهانگردى كند ؛ « الطُّيُورُ الرَّحَّالةُ » : پرندگان مهاجر كه در فصولى از سال از سرزمينى به جاى ديگر پرواز كنند .
الرُّحَام - ( طب ) : گونه‌اى بيمارى است كه در رحم زنان پديد آيد .
رَحِبَ - - رَحَباً المكانُ : آن مكان فراخ شد .
رَحُبَ - - رُحْباً و رَحَابَةً المكانُ : آن مكان فراخ شد .
رَحَّبَ - تَرْحِيباً المكانَ : آن مكان را فراخ كرد ، - بِهِ : به او خوش آمدى و مرحبا گفت .
الرُّحْب - فراخى ؛ « رُحْباً بِكُم » : فراخى و نعمت بر شما باد .
الرَّحْبَ - فراخ ؛ « مكانٌ رَحْبٌ » : جاى فراخ ؛ « رَحْبُ الصَّدْرِ » : شكيبا و پرتوان ؛ « رَحْبُ الفَهْم » : خردمند « رَحْبُ البَاعِ اوِ الذّرَاعِ » : مرد بخشنده و دست و دل باز .
الرُّحْبَى - ( ع ا ) : پهنترين دنده‌ى سينه .
الرَّحْبَة - ج رِحَاب و رَحْب و رَحْبَات و رَحَب و رَحَبَات : سرزمين فراخ و قابل كشت ، فاصله‌ى ميان خانه‌ها ، - من الدَّارِ : حياط خانه ، - من الوَادِي : آبراهه‌ى دره از دو سوي ؛ « رَحْبَةُ السَّيَّارات » ( ا ع ) : تعميرگاه و پاركينگ فراخ براى تعمير و تعويض روغن و ساير نيازمنديهاى ماشينها كه بر آن پارك اتو نيز
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 425 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار