- الأَمرَ : در آن امر تصميم قطعى و بدون برگشت گرفت ، - اليَمينَ : سوگند خورد ، - بِالشيءِ : آن چيز را بسيار تأكيد كردَ ، - على الأَمرِ : بر آن امر تصميم گرفت ، - عَلَيه الشيءَ : آن چيز را بر او واجب كرد ، - الفِعْلَ :
حرف آخر فعل را ساكن كرد ، حرف عِلَّهء آخر فعل را حذف كرد ، حرف نونِ عوض از رفع را در افعال خمسه از فعل مضارع حذف كرد ، - الحَرفَ : حرف آخر كلمه را ساكن كرد يعنى بدون اعراب خواند ، - النخلَةَ :
ميزان خرماى درخت را تخمين زد .
الجَزْم - مص ، - مِنَ الأَقْلام : قلم كه صاف تراشيده شده باشد .
الجَزْمَة - چكمه ، كفش ساقِ بلند . اين واژه تركى است .
الجَزُور - ج جُزُر و جَزُورات و جَزَائِر : شتر يا گوسفند كه براى ذبح آماده كنند .
الجَزُوزَة - ج جُرُز من الغنم : گوسفندى كه براى ذبح كردن آماده شده باشد .
الجَزُوع - مترادف ( الجَزِع ) است .
الجَزُوف - من الحوامل : آبستنى كه زائيدنش دير شده باشد .
الجُزَيْء - ج جُزَيئَات [ جزأ ] ذرّه .
الجَزِيء - [ جزأ ] من الطعام : غذاى كافى و سير كننده .
الجِزْيَة - ج جِزًى و جِزْيٌ و جِزَاءٌ [ جزي ] : جِزيه كه از اقليتهاى مذهبى گرفته مىشود ، خراج زمين .
الجِزِّئِر - ذبح كنندهء حيوان .
الجَزِيرَة - ج جَزَائِر و جُزُر و جُزْر : جزيره ، زمينى كه آب همهء اطراف آن را فرا گرفته باشد ؛ « شِبْهُ الجَزِيرةِ » : شبه جزيره ، زمينى كه به جُز يكطرف ساير جهات آن را آب گرفته باشد .
الجَزِيز - [ جزّ ] : مترادف ( المَجْزُوز ) است .
الجَزِيرَة - [ جزّ ] : گيسوى بُريده .
الجَزِيعَة - ج جَزَائِع : گلهء گوسفند .
الجَزِيل - ج أَجْزَال و جِزَال : بسيار ، بزرگ ، هر چيز بسيارى ؛ « شُكراً جَزيلًا » : سپاس فراوان ، - مِنَ الكَلام : سخن فصيح و بليغ .
جَسَّ - - جَسّاً الأَرضَ : زمين را دَرنَورديد ، - هُ :
به آن چيز دست ماليد تا آن را بشناسد ، - هُ بِعينِهِ : آن را تيز نگريست تا تشخيص دهد ، - نَبْضَهُ : نبض او را با دست گرفت تا ضربان قلب وى را تشخيص دهد ؛ « جَسَّ نَبْضَ الشيءِ » : آن چيز را آزمايش و امتحان كرد ، - الأخبارَ و الأُمور : از اخبار و كارها تَفحُّص و پيگيرى كرد .
الجَسّ - مص ؛ « طَرِيُّ الجَسّ » : نرم و صاف ، تازه .
الجُسَاد : دردِ دل ( شكم ) .
الجِسَاد - ( ن ) : زعفران .
الجَسَّار - پُر جُرأت و جسارت .
الجَسَارَة - اقدام ، دست درازى و تعدّى كردن .
الجَسَّاس - ج جَسَّاسُون : آنكه اخبار را جاسوسى كند و گزارش دهد ، جاسوس ، - ج جَسَّاسَات ( ف ) : جهاز فرستندهء امواج برقى يا گرفتن آن ، بيسيم .
الجُسَام - تنومند و درشت هيكل .
الجُسَامة - مؤنث ( الجُسَام ) است .
جَسِدَ - - جَسَداً الدمُ بهِ : خون به آن چسبيد .
جَسَّدَ - تَجْسِيداً هُ : آن چيز را با زعفران رنگ كرد .
الجَسَد - ج أَجْسَاد : خون خشكيده ، جسم انسان ، - ( ن ) : زعفران ؛ « عيدُ الجَسَدِ أَو خميسُ الجَسَد » : اين عيد ويژهء كاتوليكهاى مسيحى است كه پنج روز پس از قُربانى مقدّس كه هشت روز بعد از عيد عُنصره مىباشد .
الجَسِد - مترادف ( الجاسِد ) است .
الجُسْدانيّ - منسوب به ( الجَسَد ) است .
الجَسَدِيّ - منسوب به ( الجَسَد ) است .
جَسَرَ - - جَسْراً : پُلى ساخت ، - المَفَازَةَ :
همانگونه كه از روى پُل عبور مىكنند از بيابان گذشت ، - جَسَارَةً وَجُسُوراً على الأَمْر : به آن كار اقدام كرد ، - الرَّجُلُ : آن مَرد پُررويى كرد ، جُرأت كرد ، تعدّى كرد .
جَسَّرَ - تَجْسِيراً هُ : او را تشويق و تشجيع كرد .
الجَسْر - م جَسْرة من الرجال : مرد بلند قامت ، - مِنَ الإِبل : شتر درشت هيكل ، - ج جُسُور و أجْسُر : پُل .
الجِسْر ( ج ) جُسُور و أَجْسُر : پُل يا آنچه كه از روى آن عبور كنند مانند پُل كه بر روى رودخانه نصب شود ، - ( ب ) : آنچه كه واسطهء اتصال بين دو ديوار است كه بر روى آن سقف را بنا كنند . اين وسيله از چوب يا آهن يا بتون ساخته مىشود ؛ « جِسْرٌ مُعَلَّق » : پُل هوايى ؛ « جِسْرٌ مُتَحَرِّك » : پُل موقّت كه مىتوان آن را جابهجا كرد ؛ « جِسْرٌ عائِمٌ » : پُلى است كه وسيلهء چند قايق كه در كنار هم قرار دهند رفت و آمد بر روى آن آسان مىشود .
الجَسَرة - گستاخى و جُرأت و دليرى .
جَسُمَ - - جَسَامَةً : بزرگ و تنومند شد .
جَسَّمَ - تَجْسِيماً هُ : آن چيز را تنومند كرد ، - الأَمْرَ : در آن كار زياده روى كرد .
الجِسْم - ج أَجْسَام و أَجْسُم و جُسُوم : بدن ، جَسد ، آنچه كه داراى طول و عرض و عمق باشد ، هيئت ؛ « الجِسْمُ القَضَائيّ » : هيئتِ قضائى ، - المُركَّب ( ك ) : بواژهء ( الاتحاد ) رجوع شود .
الجُسُم - كارهاى بزرگ و سنگين .
الجُسْمان - مترادف ( الجِسْم ) است .
الجِسْمَانيّ - منسوب به ( الجِسْم ) است :
« التَّأديبُ الجُسْمانيّ » : تنبيه بدنى .
الجِسْمِيّ - منسوب به ( الجِسْم ) است .
الجَسُور - ج جُسُر و جُسْر : قهرمان و دلير .
الجَسِيد - خون خشكيده .
الجَسِيس - ج أَجِسَّة : جاسوس ، مأمور مخفى
الجَسيم - ج جِسَام : مرد تنومند و درشت اندام ، كار پُر خطر ، كار با اهميت .
الجُسَيْم - ج جُسَيْمَات ( ف ) : ذرّه .
الجَسِيمَة - مؤنث ( الجَسيم ) است .
جَشَأَ - - جُشُوءاً و جُشْأ و جَشَأ تْ نفسُهُ : از فرط اندوه يا ترس حال او دگرگون و شوريده دل و آمادهء قى شد ، - البحرُ : دريا طوفانى شد ، - مِنَ المَكَان : از آن مكان خارج شد .
جَشَّأَ - تَجْشِئَةً : آروغ زد .
الجُشَاء - آروغ كه معمولا پس از خوردن