تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 194

مساهمون:

ص١٩٤
خوبى باشد .
البَلْكُون - بالكن خانه ، تراس . - اين واژه فرانسه است -
بَلَّلَ - تَبْلِيلًا [ بلّ ] الثوبَ : جامه را خيس كرد .
البَلَم - ( ح ) : گونه‌اى ماهى ريز دريائى .
بَلِهَ - - بَلَهاً و بَلَاهَةً : سست خرد و ناتوان رأى شد .
بَلْهَ - اسم فعل است به معناى ( دَعْ يا اتْرك ) : ترك كن ؛ « بَلْهَ هَذا الأمْرَ » : اين كار را ترك و رها كن .
البُلَهْنِيَة - « بُلَهْنِيَةُ العيشِ » : فراخ و خوشى زندگانى .
البِلْو - ج أَبْلَاء [ بلي ] : كهنه و فرسوده ، آزموده و با تجربه ؛ « هُو بِلْوُ اسْفارٍ » : آنكه سختيها كشيده و سفرها ديده و تجربه‌ها اندوخته است ؛ « بِلْوُ شَرٍّ » او چيره بر مشكلات است ، با سختيها دست و پنجه نرم مىكند .
البَلْوَى - [ بلي ] : آزمايش ، سختى ، اندوه و مصيبت .
البِلْوَة - ج بِلْى : مترادف ( الْبَلْوَى ) است .
البَلور - بلور ، گوهرى است سفيد رنگ و برّاق و روشن . - اين واژه فارسى است -
البِلَّوْر - مترادف ( البَلور ) است . - اين واژه فارسى است -
البَلُّوصِي - ( مو ) : قسمت دهنى ني يا قره‌نى كه در دهان قرار مىگيرد و با آن مىنوازند .
البَلُّوط - ( ن ) : درخت بلوط ، ميوه‌ى بلوط ؛ البَلُّوطُ العَقْصِيُّ « ( ن ) : بلوطى كه از چكيده‌ى آن رنگ و يا مركب سازند ؛ » بَلُّوطُ الأَرضِ « ( ن ) : گياهى است كه برگهاى آن مانند برگ كاسنى است ؛ » شَاه بَلُّوط « ( ن ) : دانه‌ى درشت بلَّوط است كه به ( الكَسْتَنَة ) معروف است .
البَلُّوطَة - يك دانه بلوط .
البَلُوع - آنكه بسيار مىبلعد .
البَلوعَة - ج بَوَالِيع و بَلَالِيع : مترادف ( الْبَالوُعَة ) است به معناى چاه فاضلاب .
البُلُوغ - رسيدن به . . . ، پايان يافتن به . . . ، بالغ شدن ، رسيدن به سنّ رشد و بلوغ .
البَلُّوق - ج بَلَالِيق : بيابان ، زمينى كه در آن ، گياه نرويد .
البَلُّوقَة - ج بَلَالِيق : مترادف ( البَلُّوق ) است .
بَلِيَ - - بِلًى و بَلَاءً الثوبُ : جامه يا پيراهن كهنه و فرسوده شد .
بُلِيَ - الرجُلُ : آن مرد در سختيها مورد آزمايش قرار گرفت .
البِلْيُ - ج أَبْلَاء : مترادف ( البِلْو ) است ؛ « هُوَ بِلْيُ اسْفَار » : امتحان يافته‌ى اندوهها و مسافرتها و تجربه‌ها است ؛ « بِلْيُ شَرٍّ » : مبتلا به شر است ، بر شَرّ پر توان است .
البَلِيّ - مترادف ( الْبَالِي ) است .
البِلْيَار - بازى بليارد . - اين واژه فرانسه است -
البِلْيَة - [ بلي ] : مترادف ( البلوَى ) است .
البَلِيَّة - ج بَلَايَا [ بلي ] : مترادف ( البَلْوَى ) است ، - ( ح ) : ماده شترى كه در دوره‌ى جاهليت پس از مرگ صاحبش بر سر قبر وى بسته مىشد و به آن آب و آذوقه نمىدادند تا اينكه مىمرد .
البُلَيْحَاء - ( ن ) : گونه‌اى گل است از رسته‌ى ( الْبُلَيْحَاوِيَّات ) كه داراى عطرى خوشبو است . اين بوته در مصر كشت مىشود .
البَلِيد - پليد ، كودن ، سست همت ، بى نشاط .
البَلِيغ - ج بُلَغَاء : فصيح ، سخنور .
البَلِيل - [ بلّ ] : باد سردى كه همراه با نم باشد .
البَلِيلَة - البَلِيل : مترادف ( الْبَلِيل ) است .
البَمّ - ج بُمُوم ( مو ) : درشتترين تارهاى عود ، سنگينترين آواى عود ، آواز بم عود .
البُنّ - ( ن ) : قهوه ، درختى است از رسته‌ى ( الفَوِّيَّات ) داراى دانه‌هاى ريز است و از آن قهوه به عمل مىآيد . از انواع آن قهوه‌ى عدن و قهوه‌ى برازيل است .
بَنَى - - بَنْياً و بِنَاءً و بُنْيَاناً و بِنْيَة و بِنَايَةً البيتَ : خانه را ساخت ، اين واژه ضدّ ( هَدَم ) است ، - الأرضَ : در آن زمين خانه‌اى ساخت ، - على : بر پايه چيزى تأسيس كرد ، - الرَّجُلَ : به آن مرد احسان و نكوئى كرد ، - الطَّعَامُ بَدَنَهُ : غذا بدن او را فربه كرد ، - عَلَى كَلَامِهِ : سخن خود را دنبال كرد ، - الكَلِمَةَ : كلمه را مبنى كرد ، صيغه‌ى آن كلمه را بيان كرد .
بَنَّى - تَبْنِيَةً هُ : مترادف ( بَنَى ) است و تشديد براى فزونى است .
البِنَاء - ج أَبْنِيَةَ و جج أَبْنِيَات : آنچه كه ساخته شده باشد ؛ « بِناءً عليه » : بنا بر اين . نصب اين واژه به علت ( مفعول له ) بودن است ؛ « بِنَاءُ الكَلِمَةِ على حَرَكَةٍ مِن حَركاتِ الإعْراب » : حركت آخر كلمه‌ى مبنى مانند « امْسِ » كه مبنى بر كسر است .
البَنَّاء - ج بَنَّاؤون : بنّا ، سازنده‌ى ساختمان ، آنكه حرفه‌ى بنّائى دارد .
بَنَاتُ الأَرْضِ - رودخانه‌هاى كوچك .
بَنَاتُ الأَوْبَر و بَنَاتُ أَوْبَر - قارچ دنبلان .
بَنَاتُ بِئْسٍ - [ بأس ] : بلاها ، سختيها ، مشكلات .
بَنَاتُ دَرْزَةَ - [ درز ] : شپش و رشك و كنه .
بَنَاتُ الدهْرِ - [ دهر ] : مصيبتها ، آزردگيها .
بَنَاتُ الصدْرِ - [ صدر ] : غمها ، اندوهها .
بَنَاتُ طَبَق - [ طبق ] : مارها ، بلاها ، لاكپشتها .
بَنَاتُ الليلِ - [ ليل ] : اندوهها ، ناراحتيها .
بَنَاتُ نَعْشِ الكبرى - [ نعش ] ( فك ) : نام هفت ستاره است در جهت قطب شمالى ، و همچنين است در ( الصُّغرى ) و آن ستاره‌اى كه درشتتر است همان ستاره‌ى قطبى است كه با آن به نقطه‌ى قطب شمال راهنما مىشوند .
البَنَادُورَة - ( ن ) : گوجه فرنگى كه به آن ( الطَّمَاطِم ) نيز گويند .
البَنَان - [ بنّ ] : اطراف انگشتان ، انگشتان ؛ « يُشَارُ عليهِ بالبَنَانِ » : آن مرد انگشتنما و معروف و مشهور است ؛ « انا طَوعُ بنَانِكَ » : من در خدمت تو هستم .
البَنَانَة - ج بَنَانَات [ بنّ ] : انگشت ، يك
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 194 | فؤاد افرام البستانى / رضا مهيار