كنند ، و بندگان ضعيف خداوند را از دامهاى ابليس و سركشان او رها سازند ، و از شبكههاى ناصبيان خلاص نمايند ، [ اگر اينان نبودند ] هيچ كس نمىماند مگر اينكه از دين خدا بر مىگشت ، ولى اينان هستند كه زمام دلهاى شيعيان ضعيف را به دست مىگيرند ، همچنانكه ناخداى كشتى سكّان آن را در دست دارد ، آنان برترين كسان نزد خداى - عزّ و جل - مىباشند .
و حضرت حسن بن على امام عسكرى عليه السّلام فرمود : علماى شيعيان ما كه عهدهدار امور ضعفاى دوستان و اهل ولايت ما هستند ، روز قيامت در حالى مىآيند كه نورها از تاجهايشان مىدرخشد ، بر سر هركدام از آنان تاجى هست كه از آن تاجها آن نورها در عرصات قيامت پخش مىگردد ، و خانههاى آن به مسافت سيصد هزار سال است ، پس شعاع تاجهايشان در تمام آنها منتشر مىشود ، آنگاه هيچ يتيمى كه او را تكفّل كرده و از تاريكى جهل به آموزش و تعليم بيرون برده ، و از حيرت گمراهى رهانيده است در آنجا نماند مگر اينكه به شعبهاى از انوار آنها دست مىيازد ، پس آن نورها ايشان را بالا مىبرند تا اينكه به بلنداى بهشت مىرسانند ، سپس بر منزلگاههايى كه در جوار اساتيد و معلمانشان برايشان مهيّا شده و در محضر امامانشان كه به آنها دعوت مىكردهاند قرار دارد ، فرودشان مىآورند و هيچ ناصبىاى از ناصبيان نماند كه از شعاع آن تاجها به او برسد مگر اينكه چشمش را كور و گوشش را كر و زبانش را لال مىكند ، و بر او از شرارهء آتش بدتر صدمه مىزند ، پس آن ناصبيان را حمل كرده تا به مأمورين دوزخ بسپارند ، آنگاه آنان را به ميان جهنم فرو افكنند . « 1 »
و بر اين مقصود دلالت دارد فرمودهء خداى - عزّ و جلّ - در سورهء نحل
ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
« 2 » ؛ [ خلق را ] به راه پروردگارت به وسيلهء حكمت و موعظهء نيكو دعوت كن و به بهترين شيوهها با آنان بحث و مناظره بنماى . . . . و سخن در استشهاد به اين آيهء شريفه بر سه مطلب مبتنى است :
اول : اينكه هرچند كه ظاهر خطاب به رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله متوجه گشته ولى مفاد آن تكليف عامى براى ساير اهل معرفت و ديانت است ، به گواهى آيات و رواياتى كه بر لزوم دعوت و راهنمايى افراد دلالت دارند ، مانند فرمودهء خداى تعالى :
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَيِّناتِ وَ الْهُدى مِنْ بَعْدِ ما بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتابِ أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ
« 3 » ؛ آنان كه آنچه از آيات و دلايل
هامش
( 1 ) . تفسير امام ، 339 - 345 .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيه 125 .
( 3 ) . سوره بقره ، آيه 159 .