از معصومين عليهم السّلام جمعى از اهل سرّ و راز داشتهاند ! و در حالات و گفتهها و رفتارشان اين امر نيامده است ، پس به چه وسيله و از كدام راه اين امر به صوفيان رسيده و از ميان همهء امّت به اين امر اختصاص يافتند ! .
دهم : با چشمپوشى از تمامى آنچه يادآور شديم ، مىگويم : اينكه ادّعا مىكنيد كه بيعت واجب است با دست شيخ انجام گردد و شخص معيّنى را براى گرفتن بيعت اينگونه تعيين مىنماييد ، آيا از باب نيابت خاصّه است يا نيابت عامّه ؟ اگر بگوييد : به سبب نيابت خاصّه است ، مىگويم :
در مذهب اماميه اختلافى نيست كه نيابت خاصّه در زمان غيبت كبرى قطع گرديده . اضافه بر اينكه اين قول - مانند ساير گفتههاى اين شخص - بدون دليل است . و اگر بگوييد : به نيابت عامّه است ، پس اختصاص دادن آن به شخص خاص براى چيست ؟ و اگر تعيين شخص خاص با تعيين و اجازهء شيخ نسبت به او انجام مىشود ، مىگويم : ايراد ما بر شيخ مىباشد به اينكه ، اوّلا : چرا شيخ تعيين كند ؟ ثانيا : تعيين كردن شخص خاص از سوى او براى چيست ؟ چونكه هيچ گفتارى غير از گفتار معصوم سنديت ندارد ، مگر اينكه به معصوم منتهى گردد و قياس كردن اجازهاى كه در بين ايشان متداول است به اجازهاى كه در ميان فقها متداول است به خاطر متّصل شدن سند حديث به معصوم و حفظ آن از ارسال مىباشد و اين اجازه منصب خاصّى را براى كسى اثبات نمىكند ، لذا اين اجازه به مجتهدين اختصاص ندارد و امّا تصديق اجتهاد چيزى است كه با اجازه روايت ارتباط و تلازمى ندارد و فايده آن جواز رجوع غير مجتهد است به او ، در مسايلى كه برايش پيش مىآيد و اين غير از اجازهاى است كه بين صوفيان متداول مىباشد ، چنانكه از سخنان اين شخص دانستى . و بالاخره بر گفتهء او : « و همچنين صوفيان بر حق در امر و نهى و بيان احكام و إستغفار براى خلق و بيعت گرفتن از آنان داخل نمىشوند مگر اينكه اجازه داشته باشند . . . » اشكال وارد است كه اين بر خلاف مقتضاى آيات و رواياتى است كه از ائمهء اطهار عليهم السّلام رسيده ، زيرا كه امر به معروف و نهى از منكر و بيان احكام وظيفهء هر مسلمانى است كه عارف به حكم خداوند و آگاه به مورد امر و نهى باشد ، و نيز از مفسده بر كنار باشد ، و به شخص يا اشخاص معينى اختصاص ندارد ، استغفار نيز همينطور است ، چون از اقسام دعا مىباشد . و ترغيب و امر به دعا براى عموم مؤمنين و مؤمنات و دعا كردن براى برادران ايمانى در غياب آنها ، در روايتى آمده است ، و دعا و استغفار براى اهل ايمان از وظايف همهء مؤمنين و مؤمنات مىباشد ، و اين مطلب براى كسى كه در آيات و روايات تتبّع نمايد روشن است ، كه اگر آنها را
مكيال المكارم في فوائد دعاء للقائم ( ع ) ( مكيال المكارم در فوائد دعا براى حضرت قائم ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 300
مساهمون: ميرزا محمد تقي الأصفهاني
ص٣٠٠