همچنانكه بيشتر مؤمنانى كه در زمان امامان عليهم السّلام بودهاند چنين وضعى داشتهاند ، و شاهد بر اين مطلب را خواهيم آورد ، منتظر تمام سخن بوده باش كه اين از موارد لغزش است . از خداى تعالى خواستاريم به بركت اهل بيت عصمت - عليهم الصلاة و السلام - ما را از لغزش محفوظ بدارد .
مبحث دوم : در حكم بيعت
در اينجا بايد گفت : بيعت به معنى اول بر همهء افراد از مرد و زن ، برده و آزاد واجب است ، بلكه ايمان جز به آن تحقّق نمىيابد ، چون اصل ايمان همان إلتزام با دل و زبان به اطاعت فرمان پيغمبر و امام و تسليم بودن به ايشان و يارى نمودن آنان با جان و مال مىباشد ، خداى - عزّ و جلّ - فرموده :
النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ
« 1 » ؛ پيغمبر نسبت به مؤمنين از خودشان سزاوارتر است . و نيز خداى تعالى فرموده است :
فَلا وَ رَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيما شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمَّا قَضَيْتَ وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً
« 2 » ؛ نه ، به پروردگار تو سوگند ! كه اينان به حقيقت ايمان نياورند تا اينكه تو را در هر امرى كه در ميانشان پيش آيد حاكم كنند سپس هيچگونه اعتراضى از آنچه تو حكم كردهاى نداشته باشند و كاملا تسليم گردند . كه تسليم بودن به فرمان پيغمبر و امام در آنچه به جان و عزيزان و مال مربوط است ، نشانهء تحقّق يافتن ايمان مىباشد .
و از دلايل وجوب بيعت با تمام ائمه عليهم السّلام روايتى است كه در احتجاج در خطبهء روز غدير روايت آمده كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله مردم را به بيعت كردن با امير مؤمنان و حسن و حسين و امامان از فرزندان حسين عليهم السّلام امر فرمود ، و عهد و پيمان به اطاعت ايشان را به مردم تلقين كرد ، با اينكه امامان عليهم السّلام معاصر اهل آن زمان نبودند ، و اين نبود جز به خاطر وجوب التزام مردم با دل و زبان و تعهّد و پيمان محكمشان به پيروى و يارى و نثار كردن جان و مال در راه آنان و فرمانبردارى از دستورات ايشان عليهم السّلام « 3 » و به تمام آنچه تذكر داديم رهنمون مىگردد فرمودهء خداى تعالى :
قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَ أَبْناؤُكُمْ وَ إِخْوانُكُمْ وَ أَزْواجُكُمْ وَ عَشِيرَتُكُمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسادَها وَ مَساكِنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ
« 4 » ؛ بگو : اگر پدران و پسران و برادران و همسران و خويشاوندان و اموالى كه به دست آوردهايد و تجارتى كه از كسادى آن بيم داريد و مساكنى كه مورد علاقهء شما است نزد شما محبوبتر از
هامش
( 1 ) . سورهء احزاب ، آيهء 6 .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيه 65 .
( 3 ) . احتجاج ، 1 / 74 ، حديث غدير .
( 4 ) . سوره توبه ، آيه 24 .