و نيز بر اين مطلب دلالت دارد تمام رواياتى كه حاكى سرودههاى شاعران در مدح و ثناى امامان عليهم السّلام است كه در محضر ايشان خواندهاند و امامان عليهم السّلام عطاهاى بسيار و بخششهاى فراوانى به آن شاعران عنايت فرمودهاند . و از اين ماجراها بسيار است كه در احوالات و اخلاقيات آنان - صلوات اللّه عليهم اجمعين - ياد گرديده و آنچه اشاره شد براى مؤمنين بسنده است .
سيزدهم : قيام ، هنگام ياد شدن نام يا القاب آن حضرت عليه السّلام
به پا خاستن هنگام ياد شدن نام يا القاب شريفهء آن حضرت عليه السّلام ، كه سيره و شيوهء شيعيان دوازده امامى بر همين اساس بوده و شاهد بر اين ، اضافه بر تعظيم و احترام بودن اين عمل كه خود مطلوب است ، روايتى است كه يكى از علماى اعلام در كتاب النجم الثاقب از سيّد عبد اللّه نوادهء سيد نعمت اللّه جزائرى آورده ، كه در بعضى از روايات چنين يافته كه : روزى حضرت صاحب الزمان عليه السّلام در مجلس امام صادق عليه السّلام ياد شد ، پس امام صادق عليه السّلام به منظور تعظيم و احترام اسم آن حضرت به پا ايستاد . « 1 »
مىگويم : براى اثبات استحباب به پا خاستن هنگام بردن نام شريف امام عصر - عجّل اللّه فرجه الشريف - همين مقدار كافى است ، به لحاظ قاعدهء تسامح ، كه علماى بزرگوارمان بيان كردهاند . و مىتوان گفت كه در بعضى از اوقات واجب مىباشد ، به خاطر بعضى از جهات ، مانند اينكه اسم شريف آن حضرت يا يكى از القاب مباركش در مجلسى كه جمعى در آن هستند ياد شود ، آنگاه همهء اهل مجلس به احترام آن بپاخيزند و در اين حال ، اگر كسى از اهل مجلس بدون عذر از جاى برنخيزد ، اين برنخاستنش ، توهين و هتك حرمت آن حضرت عليه السّلام خواهد بود ، كه ترديدى در حرام بودن آن نيست ، زيرا كه توهين خداوند - عزّ شأنه - مىباشد ، چنانكه پوشيده نيست .
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ، 44 / 278 ؛ و در كتاب « منتخب الاثر » ، به نقل از كتاب « مرآة الكمال » از « الدمعة الساكبة » از شيخ محمد بن عبد الجبار آمده كه وى در كتاب « مشكاة الانوار » گفته : هنگامى كه دعبل قصيدهء معروف خود را بر حضرت رضا عليه السّلام خواند و امام قائم - عجّل اللّه فرجه الشريف - را ياد كرد ، امام رضا عليه السّلام دست خود را بر سر نهاد و به عنوان تواضع به پا ايستاد و براى فرج آن جناب دعا كرد . و در كتاب « الزام الناصب » به نقل از « تنزيه الخاطر » آورده كه : از امام صادق عليه السّلام سبب به پا خاستن هنگام ياد نمودن لفظ قائم ، از القاب حضرت حجّت عليه السّلام سؤال شد ، آن حضرت فرمود : زيرا كه او را غيبتى است طولانى و از مهربانى شديدى كه نسبت به دوستانش دارد ، به هركسى كه او را به اين لقب - كه به دولت او و حسرت خوردن از جهت غربتش اشعار دارد - ياد كند ، نظر مىفرمايد . و از گونههاى تعظيم او ، اين است كه غلام به حال تواضع ، براى ارباب خود بپاخيزد ، هنگامى كه مولاى جليلش به ديدهء شريفش به او نظر مىكند ، پس بپاخيزد و از خداوند - جلّ ذكره - تعجيل فرجش را طلب نمايد . ( مترجم )