هشتم - ثواب آزاد كردن بردگان :
چنانكه در كتاب مزبور به سند خود از حضرت ابى عبد اللّه صادق عليه السّلام آورده كه فرمود : براى من گام برداشتن در راه حاجت برادر مسلمانم خوشتر از اين است كه هزار برده آزاد كنم ، و در راه خدا هزار اسب زين و لجامكرده فرستم . « 1 »
و در همان كتاب به سند خود از محمد بن مروان از حضرت ابى عبد اللّه صادق عليه السّلام است كه فرمود : براى گام برداشتن مرد در راه روا ساختن حاجت برادر مؤمنش ، ده حسنه نوشته مىشود و ده سيّئه محو مىگردد و ده درجه بالا مىرود . و جز اين نمىدانم كه فرمود : و اين كار برابر آزاد كردن ده برده و بهتر از اعتكاف ده ماه در مسجد الحرام مىباشد . « 2 »
مىگويم : مخفى نماند كه مترتب بودن اين ثواب بر گام برداشتن در جهت روا ساختن حاجت مؤمن به خاطر آن است كه مقدّمهء برآورده ساختن آن است . پس در حقيقت ثواب براى همان مىباشد . بنابراين پاداش مزبور در روا ساختن حاجت مؤمن مترتب مىشود هرچند كه بر گام برداشتن متوقف نباشد .
و امّا اختلاف داشتن اين حديث با حديث قبلى - كه ثواب طواف در آن آمده بود - مىتواند بر تفاوت مراتب نياز و حاجت حمل گردد ، يا از جهت تفاوت مراتب مؤمنين باشد ، يا تفاوت حسنات يا سيّئات و يا اينكه بگوييم : ثواب مذكور در حديث مزبور بر مقدّمات روا ساختن حاجت مترتّب مىشود ، هرچند كه منظور خواهندهء حاجت انجام نگردد ، و ثوابى كه در حديث سابق آمده بود بر ذى المقدمه يعنى برآوردن حاجت مترتب است ، و اللّه تعالى هو العالم .
نهم - ثواب روانه ساختن هزار اسب زين و لجامكرده در راه خداى تعالى :
چنانكه در حديث سابق گذشت .
دهم - حمايت هفتاد و پنج هزار فرشته :
در اصول كافى به سند خود از حضرت ابو جعفر باقر عليه السّلام آمده كه فرمود : هركس در راه روا ساختن حاجت برادر مسلمانش قدم بردارد ، خداوند او را با هفتاد و پنج هزار فرشته سايه مىدهد ، و هيچ گامى برنمىدارد مگر اينكه به خاطر آن حسنهاى برايش نوشته شود ، و گناهى از او دور گردد ، و درجهاى بالا رود ، پس هرگاه از انجام حاجت او فراغت يافت خداى - عزّ و جلّ - براى او به خاطر آن پاداش يك حج و يك عمره مىنويسد . « 3 »
هامش
( 1 ) . كافى : 2 / 197 .
( 2 ) . كافى : 2 / 196 .
( 3 ) . كافى : 2 / 197 .