درآورده بود ، وقتى در اين شهر فرود آمدند و قرار گرفتند خداوند - عزّ و جلّ - به آنها فرمود :
همگى بميريد . همان ساعت همگى مردند و خاك شدند كه براى بينندگان آشكار بود كه اينها در ميان راه مرده بودند ، لذا عابرين و مسافرين در آنجا منزل كردند و خاكهايشان را جاروب و يكجا جمع نمودند ، پس پيغمبرى از پيامبران بنى اسرائيل كه نامش حزقيل بود بر آنها گذشت ، و هنگامى كه آن استخوانها را ديد گريه كرد و گفت : پروردگارا ! اگر اراده فرمايى آنها را همانطوركه يكجا ميراندهاى همين حالا زنده كنى كه شهرها و بلاد تو را معمور سازند ، و فرزندانى كه بندگى تو را با ديگر خلايقت انجام دهند از آنها متولد شوند ، خداوند متعال به او وحى فرمود كه : آيا تو اين را دوست دارى ؟ عرض كرد : آرى ! پروردگارا آنها را زنده كن .
حضرت فرمود : پس خداوند - عزّ و جلّ - وحى فرمود كه : چنينوچنان بگو . و چون آنچه خداوند - عزّ و جلّ - به او فرموده بود كه بگويد گفت - امام صادق عليه السّلام فرمود : آن اسم اعظم بود - وقتى حزقيل آن سخن را به زبان آورد ، به استخوانها نگريست كه به يكديگر مىپرند و بار ديگر زنده مىشدند به هم نگاه مىكردند و سبحان اللّه ، اللّه اكبر ، و لا إله إلّا اللّه مىگفتند . در اين هنگام حزقيل گفت : شهادت مىدهم كه به تحقيق خداوند بر هرچيزى توانا است . « 1 »
قائم عليه السّلام نيز ، خداوند متعال براى او مردگانى را از مؤمنين و منافقين و كافرين زنده خواهد كرد و اخبارى كه بر اين معنى دلالت دارد بسيار بلكه متواتر است ، از جمله : در روضه كافى از ابو بصير روايت شده كه گفت : به حضرت امام صادق عليه السّلام عرض كردم : اينكه خداوند تبارك و تعالى مىفرمايد :
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ ؛
« 2 » آنان به شدّت به خداوند سوگندها ياد كردند كه خداوند هرگز كسى را كه بميرد برنمىانگيزد ، آرى اين وعدهء حتمى خداوند است ولى بيشتر مردمان نمىدانند . منظور چيست ؟ فرمود : اى ابو بصير ! در اين باره چه مىگويند ؟ عرض كردم : مشركين مىپندارند و قسم مىخورند براى رسول اكرم صلّى اللّه عليه و إله كه خداوند مردگان را زنده نمىكند . حضرت فرمود : مرگ بر كسى كه چنين سخنى مىگويد ، از آنها بپرس كه آيا مشركين به اللّه قسم مىخوردند يا به لات و عزّى ؟ ابو بصير مىگويد : گفتم : فدايت شوم پس برايم بيان فرماى . فرمود : اى ابو بصير ! هنگامى كه قائم ما بپاخيزد خداوند گروهى از شيعيان ما را براى او برمىانگيزد و زنده كند كه گيرههاى
هامش
( 1 ) . روضه كافى : 198 .
( 2 ) . سوره نحل ، آيه 38 .