و از طريق مخالفين از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله آمده كه فرمود : اگر جز يك روز از دنيا نمانده باشد ، خداوند مردى را برمىانگيزد كه نامش نام من و خلقوخويش مانند من است .
و بعضى از اخبار در بخش جمال آن حضرت گذشت ، به آنجا مراجعه شود .
و خلق : - چنانكه در كتابهاى لغت آمده - به معنى سجيه و صفت است . بنابراين منظور از اينكه خلق آن حضرت مانند خلق پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله است شباهت آن حضرت به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در عموم صفات و خوهاى پسنديده است نه در خصوص حسن معاشرت و امثال آن . مؤيّد اين مطلب نقل مؤلف كشف الغمّه از محمد بن يوسف شامى است كه در كتاب كفاية الطالب « 1 » بعد از آوردن اين حديث گفته : فرمايش رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله كه ( خلقوخويش مانند من است ) از بهترين كنايهها از انتقام مهدى عليه السّلام براى دين خدا از كفّار است ، همانطوركه پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله بوده است . خداوند متعال فرمود :
وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ ؛
« 2 » و تو در حقيقت بر نيكخلقى عظيمى آراستهاى .
سپس افزوده : محتاج و نيازمند به درگاه خداوند متعال على بن عيسى - كه خداوند مورد گذشت قرارش دهد - گويد : اينكه گفته از بهترين كنايهها . . . جاى تعجب است ؛ معلوم نيست چگونه در معنى خلق وامانده و آن را به انتقام منحصر نموده و حال آنكه عام است و تمام اخلاق پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله را شامل مىشود ، از كرم و علم و حلم و شجاعت و . . . از اخلاقياتى كه در اوّل اين كتاب شمارش نمودهام ، عجيبتر آنكه آيه را دليل بر گفتار خودش آورده است . « 3 »
2 - خوف ( بيم ) آن حضرت عليه السّلام
در كافى به سند خود از زراره روايت كرده كه گفت : شنيدم امام صادق عليه السّلام مىفرمود : قائم عليه السّلام را پيش از قيام غيبتى است . عرضه داشتم : چرا ؟ فرمود : او مىترسد - و اشاره به شكم خود كرد - يعنى از كشته شدن مىترسد . « 4 »
و در حديث ديگرى از زراره آمده كه گفت : شنيدم حضرت صادق عليه السّلام فرمود : براى آن جوان پيش از قيامش غيبتى خواهد بود . گفتم : چرا ؟ فرمود : مىترسد - و به شكمش اشاره كرد - سپس فرمود : اى زراره ! و اوست منتظر و او است كه در ولادتش شك مىكنند . پس بعضى مىگويند :
پدرش بدون بازمانده از دنيا رفت . و بعضى از آنها مىگويند : درحالىكه در شكم مادر بود
هامش
( 1 ) . كفاية الطالب : 520 .
( 2 ) . سوره قلم ، آيه 4 .
( 3 ) . كشف الغمة : 3 / 275 - 276 .
( 4 ) . كافى : 1 / 337 .