پيرامون آنها به داورى مىپردازند و آن را خير و يا شرّ مىنامند و مردم را در جهت اميال و اهداف خود سوق مىدهند . و در مواردى شخص اديب كارى با زندگى جامعه بشرى ندارد و همه همّتش اينست كه يك قطعه ادبى به نظم و يا به نثر پديد آورد كه براى شنوندگان جالب و جاذب باشد .
امّا واژه « بليغ » از روز پيدايش علم بلاغت تا به امروز ، به معناى گوينده ايست كه بتواند منظور خود را به روشنى و اختصار و به زبان عربى فصيح بيان كند و از محدوده موضوع خارج نشود .
كوتاهترين تعبيرى كه در تعريف بلاغت گفته شده همان تعبير امام صادق عليه السّلام است كه فرمود :
« بيان كردن معانى بلند با الفاظ كوتاه » و يا :
« رسيدن به معناى مقصود با رعايت اقتصاد در استخدام الفاظ ، و ميانه روى در آوردن دليل و برهان . »
پس هركسى كه بتواند معناى مورد نظرش را با الفاظ كوتاه و بيان روشن ادا نمايد او بليغ است ، خواه اين بيان براى مردم سودى داشته باشد و يا به جز زيبائى و گيرائى هيچ سود ديگرى نداشته باشد .
آرى رعايت قواعد عربى و نكات ادبى ، لازمه بلاغت است و هرگز از آن جدا نمىشود ، اگر چه ممكن است در مواردى بلاغت از آن جدا شود ، زيرا امكان دارد كه انسان از مطلب و مقصود خود با تعبير زيبا و اسلوب شيوا به اختصار سخن بگويد و در
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى ) — صفحة 109
مساهمون: محمد جواد مغنية
ص١٠٩