در واتى بودم ( كه كسى به نام آزولين اسكوئارسيافيگو « 1 » كه از مردم جنوا بود با يك پاراندريا « 2 » از تركان كه با ما از قسطنطنيه آمده بودند به ما پيوستند . ) آنجا زنى در آستانهء درى ايستاده بود . آن مرد جنوايى گفت «
Sarina Patri nicocon ?
» يعنى « اى بانو آن نيكمرد در درون است ؟ » مقصود از نيكمرد شوهرش بود . گفت
Archilimisi
يعنى « خواهد آمد ! » بيدرنگ آن مرد اهل جنوا لبهايش را بوسيد و او را به من عرضه كرد كه بنگرچه دندانهاى زيبايى دارد و سينهاش را به من نشان داد و پستانهاى او را بدست گرفت . آن زن هيچ از جا نجنبيد . سپس به درون خانهاش رفتيم و نشستيم و آن مرد جنوايى چنين وانمود كه شپش بر تن دارد و از آن زن خواست تا او را بجويد . آن زن هم اين كار را با نهايت شايستگى و عفاف انجام داد . چون آن نيكمرد آمد دوست همراه من دست در كيسه برد و گفت «
Patron tetari Sica
» يعنى « آقا پولدارى ؟ » آن مرد چنين وانمود كرد كه ندارد . پس چند سكهاى به او داد كه برود و خواربار بخرد . پس از اندكى در شهر به گردش پرداختيم تا تفريحى كرده باشيم و اين مرد جنوايى همهجا به رسم مردم آن سرزمين هرچه مىخواست مىكرد و هيچ مردى از آن كارها دلتنگ نمىشد . از اينجا آشكار مىشود كه اينان جانورانند يا نه . جنوايىها را ضرب المثلى است كه در اين مواقع به كار مىبرند و مىگويند « تو منگرلو هستى « 3 » » يعنى آنكه احمقى و نابخرد . چون در گذشته گفتم كه « ترتارى » به معنى پول است . اينك شايسته مىبينم يادآور شوم كه تتارى « 4 » درست به معنى سفيد است كه از آن پول نقره مفهوم مىشود . همچنانكه يونانيان پول را آسپر گويند كه به معنى سفيد است و تركان آقچه « 5 » گويند كه به معنى سفيد است و ونيزيان در گذشته و اكنون بهگونهاى سكه بيانچى « 6 » گويند و در اسپانيا هم پولى است كه بيانچى گويند . چنين مىنمايد كه اين يگانگى معنى در زبان چند ملت است كه يك چيز را با يك مفهوم معين بخوانند .
اينك بازگرديم به تانا . از آنجا از رودى كه در كنار آلاما « 7 » بود مىگذرم و در كرانهء رود تاباچى كه در سوى راست من است پيش مىرانم . آن سوتر جزيرهء كافاست
هامش
( 1 ) .Azolin Squarciafigo( 2 ) .Paranderia( 3 ) .Thowarta Mongrello( 4 ) . اولىTertariو دومىTatari، شايد اشتباه چاپى باشد . - م .
( 5 ) .Akcie( 6 ) .Bianche( 7 ) .Alama