ديباچهء جووان باتيستا راموزيو « 1 » بر سفرنامهء جووان ماريا آنجوللو « 2 »
هركس در وقايع و حوادثى كه موجب دگرگونى كار آدميان است انديشه كند در حيرت فرومىرود ، اما آنان كه تاريخهاى باستانى را مىخوانند بيشتر حيران مىشوند زيرا مىبينند بسا جمهوريها و دستگاههاى پرعظمت و قدرت سلطنت از ميان رفته و در پارهاى از موارد نام و نشانى نيز از آنها بر جاى نمانده است . همان وقايع و حوادث باعث شده است كه بسيارى از اقوام ترك ديار خود گفته و مانند رودهاى سركش تندگذر به ديگر مردمان تاخته و آنان را از سرزمينشان بيرون راندهاند و بدين نيز خرسند نشده نام مرزوبومشان را دگرگون كردهاند . ازاينرو اكنون مىبينيم كه ريشهء بسيارى از نژادها شناخته نيست . براى مثال از ايتالياى بينوا ياد مىكنيم كه پس از انقراض امپراتورى روم گروهى فراوان از ملتهاى بيگانه و وحشى از شمال بدان سرزمين سرازير شدند و مردمان را بىخانمان و زبان عامه و نام شهرها و رودها و كوهها را دگرگون كردند ، شهرها را از جاى كندند ، و سپس در نقاطى نزديك به جاهاى اصلى شهرى ديگر ساختند .
اين واقعه نه تنها براى ايتاليا بلكه براى ولايت گل « 3 » نيز روى داده است زيرا همينكه ملت درندهخويى چون فرانكها آنجا را تصرف كردند نامى از آن سرزمين و مردمانش بر جاى نماند . همين كار براى بريتانيا اتفاق افتاد كه اكنون انگلستان
هامش
( 1 ) .Giovan Battista Ramusio( 2 ) .Giovan Maria Angolello( 3 ) . در متنGalliaكه همانGaulاست ( تقريبا فرانسهء كنونى ) . - م .