ساختار ادبى
على تقوى اللّه : جارومجرور و متعلق به « انطلق » است . حرف جر « على » در اينجا به معناى « مع » به كار رفته است و مانند آيه :
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ
« 1 » است .
وحده : حال براى لفظ جلاله اللّه است .
كارها : حال براى ضمير متصل « عليه » است .
أكثرا : صفتى براى مفعول حذف شده كه در اصل ( لا تأخذ منه شيئا أكثر من حقّ اللّه ) بوده است .
ركوبا : تميز است .
بدّنا : حال است .
شرح و تفسير
امام على عليه السّلام به هركسى مسؤوليت اخذ ماليات را اعطا مىنمود ، چنين سفارش مىكرد :
1 - امانتدار باشد و حقى از حقوق مردم و دولت را پايمال نكند . امام از اين خصلت با عنوان پرهيزكارى ياد مىكند ؛ چرا كه پرهيزكارى اساس هررفتار نيك به ويژه امانتدارى و وفادارى است .
2 - با كسى كه قرار است از او حقوق عمومى دريافت شود ، نرمخو باشد ؛ چرا كه دولت متعلق به همه است و وظيفه دولت سرپرستى و حمايت مردم و ايجاد امنيت و ايجاد عدالت براى هرفرد جامعه
هامش
( 1 ) . « و به [ پاس ] دوستى [ خدا ] بينوا و يتيم و اسير را خوراك مىدادند . » انسان / 76 : 8 .