است . » « 1 » پيامبر مىفرمايد : « براى دين حنيف اسلام برانگيخته شدم . » « 2 » در اينجا اين روايت تاريخى را نيز مىافزاييم : « روزى پيامبر اسلام وارد مسجد شد و مردى را نظاره كرد كه تمام وقت روز را به عبادت سپرى مىكند ، پيامبر فرمود چه كسى براى تأمين معاش تو زحمت مىكشد ؟ آن مرد گفت : برادرم .
پيامبر فرمود : برادرت عبادتكنندهتر از تو است » .
( أنا بالأمس صاحبكم ) ديروز از شما دفاع مىكردم و كارهايتان را سازماندهى و به راه راست هدايت مىكردم . ( و اليوم عبرة لكم ) و امروز بر بستر مرگ خوابيدهام و اختيارى از خويش ندارم . ( و غدا مفارقكم ) و فردا بىبازگشت از شما به سوى جهان آخرت خواهم كوچيد . شرح مفصل شهادت امام عليه السّلام در خطبه 149 گذشت . ( إن ابقى فأنا ولى دمى . . . ) اگر زنده ماندم ، مسئول خون خويشم و از اين شخص گذشت خواهم كرد يا او را قصاص مىكنم ! در غير اين صورت مرگ ، پايانبخش زندگى است و جز خداوند كريم باقى و جاويدان نيست .
( و هو أي العفو لكم حسنة ، فاعفوا ألا تحبون أن يغفر اللّه لكم ) امام على عليه السّلام مىفرمايد كه قاتلش را مورد بخشش قرار دهند و در روايتى ديگر مىفرمايد :
هامش
( 1 ) .يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَبقره / 2 : 185 .
( 2 ) . « بعثت بالحنفية السهلة السمحة » تفسير القرطبى : 20 / 19 ؛ تاويل مختلف الحديث : 1 / 117 ؛ نيل الاوطار : 1 / 31 ؛ صحيح بخارى : 1 / 16 ؛ الادب المفرد : 109 ، ح 288 ؛ عون المعبود : 10 / 184 ؛ تحفة الاحوذى : 5 / 153 ؛ مقدمة فتح البارى : 1 / 134 ؛ سبل السلام : 3 / 111 .