شود و يا از مدار خود كمى منحرف گردد ، متلاشى شده و هر تكهاى از آن در فضا پراكنده مىشود و اگر سرعت چرخش آن اندكى كم شود ، مردم از شدت گرما يا سرما خواهند مرد . دانشمندان در اينباره سخن گفتهاند و پيش از اين نيز سخنانى در اينباره گذشت . « 1 »
( أرسى أوتادها ) خداوند مىگويد : « آيا زمين را گهوارهاى نگردانديم و كوهها را [ چون ] ميخهايى [ نگذاشتيم ] . » « 2 » ( و ضرب أسدادها ) سد به معناى مانع بين دو فضا است . شايد اين عبارت به خطوط مرزى بين قارهها اشاره داشته باشد . ( و استفاض عيونها و خد أوديتها ) خداوند چشمهها را از زمين جوشانيد و آب در جويها و قناتها به جريان درآورد . پيش از اين نيز در اينباره سخن گفته شد . « 3 » ( فلم يهن ما بناه و لا ضعف ما قواه ) خداوند هر چيز را در جاى خود كامل و تمام و بدون خلل و نقص آفريد : « اين صنع خدايى است كه هر چيزى را در كمال استوارى پديد آورده است در حقيقت او به آنچه انجام مىدهيد آگاه است . » « 4 » ( هو الظاهر عليها بسلطانه و عظمته ) همهچيز در دست خداوند است . ( و هو الباطن لها بعلمه و معرفته ) او به ظاهر و باطن همهچيز آگاه است . ( و العالي على كل شئ منها بجلاله و عزته ) هيچ چيز در كمال و جمال به خداوند شبيه و نزديك نيست ؛ چرا كه او آفريدگار همگان است .
هامش
( 1 ) . نك : شرح خطبه : 91 . ( مولف )
( 2 ) .أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهاداً * وَ الْجِبالَ أَوْتاداًنبأ / 78 : 6 - 7 .
( 3 ) . نك : شرح خطبه : 91 . ( مولف )
( 4 ) .صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَنمل / 27 : 88 .