شرح و تفسير
( أمره قضاء و حكمة ) منظور از « أمر » خداوند ، اراده تشريعى و تكوينى او است . اراده تشريعى به دستورات و نواهى خداوند گفته مىشود و اراده تكوينى به خواست خداوند براى پيدايش يا نابودى و يا دگرگونى موجودات اطلاق مىشود . « 1 » مفهوم « قضاء » نيز به معناى وضع شريعت و محكم ساختن آن بدون وجود هيچ اعتراض و مخالفتى است . « حكمة » نيز هرگونه احتمال بيهودگى و لغو را از خداوند نفى مىكند : « پروردگارا ، اينها را بيهوده نيافريدهاى . » « 2 » ( و رضاه أمان و رحمة ) نزديكترين راه براى رسيدن به خدا جلب خوشنودى و رحمت او است . طبيعى است امان يافتن از خشم و عذاب خداوند ، با انجام دادن اعمال نيك است : « و كار شايسته به آن رفعت مىبخشد . » « 3 » هيچيك از قهرمانىها و نبوغ و پيروزىها نزد خداوند ارزشى ندارد ؛ مگر آنكه انسان براى ديگرى سودمند و مفيد واقع شود . ( يقضي بعلم ) خداوند بر پايه حق و خير داورى مىكند ؛ زيرا او از حقيقت آن دو آگاه است .
( يعفو بحلم ) او در صورت انجام نيايش خالصانه و پاك از عاقبت كار خويش هراسى ندارد .
هامش
( 1 ) . الكافى : 1 / 151 ؛ تفسير الميزان : 16 / 313 .
( 2 ) .رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًاآل عمران / 3 : 191 .
( 3 ) .وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُفاطر / 35 : 10 .