أن لو : « أن » مخففه و اسم آن حذف شده است . جمله پس از « أن » تأويل به مصدر مىرود و مفعول دوم « إخالكم » قرار مىگيرد .
خال : از افعال قلوب و دو مفعولى است .
شعثا غبرا : خبر « يصبحون » است .
سجّدا : حال براى فاعل « باتوا » است .
بين . . . ركب المعزى : « بين » خبر مقدم « كأنّ » و بقيه عبارت اسم مؤخر آن است .
خوفا : مفعول له « مادوا » است .
شرح و تفسير
( يا أشباه الإبل غاب عنها رعاتها كلّما جمعت من جانب تفرّقت من جانب آخر ) چوپان وظيفه دارد كه شتران يا ديگر چارپايان را در مرتع گردآورده و همه را زير نظر گيرد . پس اگر يكى از آنها از گله جدا شود ، او را بازمىگرداند . . . و اگر چوپان از آنجا دور شود گله ، بهطور كامل پراكنده و غارت مىشود . . .
اين بهترين توصيف براى ياران امام عليه السّلام است كه سركشى ، آنان را مانند شتران بىچوپان گردانيده است و براى همين هر دور و نزديك و نيرومند و ضعيفى در آنها طمع مىكند . « 1 »
( و اللّه لكأنّي بكم فيما إخال أن لو حمس الوغى و حمي الضّراب قد انفرجتم عن ابن أبيطالب انفراج المرأة عن قبلها ) امام عليه السّلام ، به بسيارى از يارانش اعتماد و اطمينان نداشت تا آنجا كه پيشبينى مىكرد ، او را در ميدان جنگ با معاويه
هامش
( 1 ) . خطبه : 34 .