وتّد : هم معناى « اوتد الوتد » ، ثابت و استوار كرد . امام على عليه السّلام با عبارت مذكور به سخن خداوند
وَ الْجِبالَ أَوْتاداً
« 1 » اشاره دارد .
ميدان : از ريشه « م ى د » به معناى حركت انحنايى .
ساختار ادبى
الحمد للّه : مبتدا و خبر . اين عبارت جمله خبرى با معناى انشايى است .
الذي : در موضع جر و صفت اللّه است . موصول دوم و سوم نيز همين حكم را دارند .
حدّ محدود : صفت و موصوف و از باب توصيف يك مفهوم به خود آن در راستاى ارايه مبالغه بيشتر ؛ مانند اين كه گفته شود : شبى بود شب .
شرح و تفسير
( الحمد للّه ) ستايش خداوند سبحان از برترين عبادات است و به همين سبب ، نماز و سوره حمد و خطبهها با آن آغاز مىشود . در آغاز خطبه ديگرى آمده است : « الحمد للّه الذى جعل الحمد مفتاحا لذكره و سببا للمزيد من فضله و دليلا على آلائه و عظمته » « 2 » و همچنين در آغاز خطبهاى ديگر : « و لا يحمد حامد الا ربه » « 3 » ستايش مخصوص خداوند است كه به ما توفيق داده و فراوان نيكى كرده است . ( الذى لا يبلغ مدحته القائلون ) هر قدر كه مخلوق در ستايش خالق خود بكوشد و از عقل و انديشه خود تا آن جا كه راه يابند ،
هامش
( 1 ) . نبأ / 78 : 7 .
( 2 ) . نهجالبلاغه : خطبه 157 .
( 3 ) . نهجالبلاغه : خطبه 16 .